ColumnKoen Haegens

Pas op, er hangt puur optimisme in de lucht

null Beeld

Het meest onderschatte onderdeel van een financiële crash was volgens econoom John Kenneth Galbraith de voorafgaande euforie. Denk aan de tulpenbol die in 1636 volgens de overlevering plotseling ‘een nieuw rijtuig, twee grijze paarden en een complete uitrusting’ waard was. De beleggers die, een kleine eeuw later, ten tijde van de South Sea Bubble blind hun geld staken in wat enkel werd aangeprezen als ‘een onderneming die te zijner tijd zal worden onthuld’. Of de opgestoken duimen van World Online-directeur Nina Brink aan de vooravond van de dotcomcrisis.

Ik vraag me altijd af welke smakelijke anekdotes latere generaties vertellen over ónze tijd – mocht het misgaan. Alleen deze week al meldden zich minstens vier topkandidaten. Natuurlijk de Bitcoin. Terwijl ik dit schrijf breekt de koers voor het eerst door de grens van 64 duizend dollar. ‘Superapp’ Grab, zeg maar de Aziatische Uber, maakt de grootste fusie ooit met een Special Purpose Acquisition Company wereldkundig. Beleggers stoppen geld in zo’n lege beurshuls zonder te weten welk bedrijf ermee wordt gekocht.

Dinsdag waarschuwde de Autoriteit Financiële Markten voor oververhitting op de aandelenmarkten. Die ‘lijken zich los te zingen van de reële economie’, merkte voorzitter Laura van Geest op. Eén op de vijf huishoudens belegt inmiddels. En nota bene het Jeugdjournaal berichtte uitgebreid over Don Diablo. De Nederlandse dj heeft een video van een optreden voor 1 miljoen euro verkocht. Met behulp van hetzelfde soort digitaal eigendomsbewijs, een zogenoemde ‘non-fungible token’, leverde de allereerste tweet 2,5 miljoen euro op. Voor een virtueel kunstwerk, dat nog steeds gewoon door iedereen bekeken kan worden, telden investeerders 58 miljoen euro neer.

Hoelang nog voordat die zeepbel vol gekkigheid uiteenspat? Eerlijk is eerlijk, sinds de kredietcrisis van 2008 hebben de media de ene na de andere financiële ramp voorspeld. Waarvan vervolgens weinig meer is vernomen. In de coronacrisis werden de vooruitblikken zo mogelijk nog inktzwarter. Een brave spaarder die op grond van zulke waarschuwingen besluit zijn geld toch maar niet in een mandje AEX-aandelen te stoppen, heeft in tien jaar tijd dik 90 procent rendement misgelopen.

Het verschil is dat er deze maand één cruciaal ingrediënt is toegevoegd aan de mix. Ondanks alle vaccinatieperikelen dient het eind van de coronacrisis zich onmiskenbaar aan. Hoera, we leven nog, en dat niet alleen: dankzij de overheidssteun vallen het aantal faillissementen en de werkloosheid reuze mee.

In de Verenigde Staten strooit de nieuwe president Biden met biljoenen, terwijl in Europa de centrale bank de geldkraan nog lang niet dichtdraait. Op de spaarrekeningen van Nederlandse huishoudens staat een recordbedrag van bijna 400 miljard euro te popelen om te worden uitgegeven. Wat nou gevaar? De recessie is net achter de rug! ‘Nu is het volle kracht vooruit’, vatte The Economist het sentiment afgelopen week samen.

Kijk nog maar eens goed naar buiten: er hangt optimisme in de lucht. Niet zomaar wat prille hoop, maar ongeremde, pure positiviteit. ‘Succes kweekt lef’, schreef een andere fameuze econoom, Hyman Minsky, hierover. En: ‘Stabiliteit destabiliseert’. De geschiedenis leert dat dit het moment is om op je hoede te zijn.

Meer over