Paniek beurs Hongkong treft markten wereldwijd

'Als ik er niet ben, zijn de omzetten meestal het hoogst', zegt Ivers Riley laconiek. De bestuursvoorzitter van de Hongkongse termijnbeurs is in Amsterdam om er de voordelen van zijn markt onder de aandacht van beleggers te brengen....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

De paniek sloeg over naar andere beurzen in de regio om daarna als een lopend vuurtje de wereld rond te gaan. Op het Damrak zakte de AEX-index 33,07 punten naar 882,40. In New York werd gemengd gereageerd. De Amerikaanse obligatiemarkt schoot omhoog toen uit Aziatische waarden vluchtende beleggers de relatief stabiele staatsleningen kochten. De toonaangevende Dow Jones index sloot evenwel 186,88 punten lager op 7847,77, na eerder op de dag een verlies van ruim 200 punten te hebben genoteerd.

De val mag dan de grootste zijn uit de geschiedenis van de Hongkongse beurs, Riley is er niet van onder de indruk: 'Het was een nare dag. Maar toen ik in januari 1994 in Hongkong begon, zakte de beurs bijna net zo hard.'

Volgens hem is er geen sprake van een vertrouwenscrisis onder beleggers. 'Velen beschouwen dit als een buitenkans. Er zullen goeie dingen uit voortkomen.' Niet iedereen in Hongkong lijkt daar zo over te denken: de eerste zelfmoord in Hongkong is gisteren al geregistreerd. Donderdagochtend werd een Britse directeur van een beleggingsmaatschappij dood gevonden in zijn woning.

Volgens Riley is de daling een logisch gevolg van de sterke stijging deze zomer. Beleggers beschouwden Hongkong al te zeer als een veilige vluchthaven. Zo leek de voormalige kroonkolonie zich te kunnen onttrekken aan de crises die de beurzen in de regio teisterden. Eind augustus sloeg de malaise echter over naar Hongkong. Sindsdien is de Hang Seng-index 40 procent gezakt.

Aanleiding voor de vrije val gisteren waren maatregelen van de Hong Kong Monetary Authority. De centrale bank van de voormalige Britse kroonkolonie besloot gisteren de geldkraan dicht te draaien voor banken die ze verdenkt van speculatie. Hierdoor spoot de hele korte rente op de geldmarkt naar 250 procent.

Hongkong is in de regio vrijwel het enige land dat zijn munteenheid nog aan de Amerikaanse dollar heeft gekoppeld. Andere landen hebben hun valuta deze zomer gedevalueerd en de speculaties richten zich op een sterke daling van de koers van de Hongkong-dollar. Deskundigen zeggen dat aan een devaluatie in Hongkong ook niet meer valt te ontkomen.

Hoewel Riley de dia's van zijn presentatie in hun doosje liet omdat ze niet meer stroken met de werkelijkheid - maandag was Hongkong nog de op vijf na grootste beurs ter wereld, nu is het waarschijnlijk nummer zeven - was zijn mening onveranderd: 'Er is niks mis met de economie van Hongkong'.

De gebeurtenissen deze week hebben alleen betrekking op de beurs. 'Ze moeten niet verward worden met economische gebeurtenissen', zo herhaalt Riley wat hij tien jaar geleden, toen nog als bestuurder van de beurs in New York, zei tegen buitenlandse beleggers.

China liet weten de handel in Hongkong op zijn beloop te laten en niet te zullen ingrijpen om de aandelenkoersen weer op peil te krijgen. 'We geloven dat de economie van Hongkong zeer sterk is', aldus een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken.

De minister van Financiën van Hongkong, Donald Tsang, verklaarde het als zijn eerste taak te zien de koers van de Hongkong-dollar overeind te houden en de koppeling met de Amerikaanse dollar te handhaven. Het schiereiland heeft een reserve van 88 miljard (Amerikaanse) dollar. 'Als het nodig is, geef ik dat allemaal uit om de koers te verdedigen', aldus Tsang.

De smak sleepte andere beurzen in de regio mee. Manilla bleek op een gegeven moment met 6,6 procent te zijn gezakt. De handel sloot met de index op 1809,32, altijd nog 5 procent lager dan woensdag. Singapore was halverwege de dag 5 procent lager en sloot met een verlies dat maar weinig kleiner was. Bangkok, waar de financiële problemen deze zomer begonnen, ontsnapte de dans in verband met een Thaise feestdag. Pas vrijdag krijgt Thailand gelegenheid te reageren.

De effectenbeurs van Tokio kreeg ook een harde tik mee van de dalingen. De Nikkei-index van 225 fondsen daalde met maar liefst 3 procent (536,06 punten) tot 17.151,55. Ook in Australië ging het mis. De All Ordinaries-index op de beurs van Sydney zakte met 2,53 procent (68 punten) tot 2614,9, het laagste slot sinds begin september.

Van de Europese beurzen had de Londense het het hardst te verduren. Het Britse bedrijfsleven heeft grote belangen in Hongkong. De FTSE-100 zakte binnen een uur na het begin van de handel bijna 200 punten (4 procent) om uiteindelijk met een verlies van 157,3 punten - 3 procent - te sluiten op 4991,5.

De koersen van de diverse Aziatische valuta's lieten ongeveer hetzelfde beeld zien als dat van de aandelenkoersen. Ze daalden sterk, maar konden zich later wat herstellen, ook al omdat centrale banken in de markt waren met steunoperaties. De Indonesische roepia kon zich enigszins aan de malaise onttrekken. Er gingen geruchten dat het IMF een pakket leningen samenstelt van maar liefst 25 miljard dollar. Enige tijd geleden klopte Jakarta bij het IMF aan om hulp.

Meer over