Opvolger verstoten uit angst voor massaontslagen

Cyrus Mistry, de baas van de Tata Group die de vestiging in IJmuiden moderniseerde, is maandag op straat gezet door de man die hem ooit aanstelde, Ratan Tata. Sinds het ontslag zijn miljarden aan beurswaarde verdampt.

Ratan Tata (rechts) en Cyrus Mistry, in 2012 in Mumbai bij de presentatie van een nieuwe website van de Tata Group.Beeld reuters

Stel: je bent de geniale baas van een machtig familiebedrijf, maar wordt ouder en hebt geen opvolger. Je zoekt een geniaal talent dat in jouw voetsporen kan treden en van wie je denkt dat je hem of haar het levenswerk van jou en je voorvaderen toe kunt vertrouwen. En hij komt, ziet en gaat er met de bal vandoor zodra hij de scepter zwaait.

In het geval van de Indiase Tata Group wilde dat zeggen dat Cyrus Mistry, de Iers-Indiase opvolger van patriarch Ratan Tata, in het belang van de aandeelhouders het mes zette in de slecht renderende onderdelen van het concern. Met massaontslagen als gevolg. Maar de baas in ruste, die zich altijd met zijn werknemers heeft vereenzelvigd, wilde dat niet. Dus werd Mistry maandag op staande voet ontslagen. Tata zelf vervangt hem voorlopig.

Het ontslag bleek het startsein voor een koningsdrama. Mistry, die de modernisering van vestiging van Tata Steel in IJmuiden mogelijk maakte, wil zijn ontslag aanvechten bij de rechter. Hij beschuldigt Tata ervan hem te willen lozen omdat hij de financiële puinhopen bij het Indiase bedrijvenconglomeraat wilde aanpakken.

Het koningsdrama lijkt als twee druppels water op de gebeurtenissen bij Vendex eind jaren tachtig. Ratan Tata speelt de rol van oude potentaat die Anton Dreesmann bij Vendex vervulde. Cyrus Mistry is de Indiase versie van Arie van der Zwan.

Alleen is het drama bij Tata, een van de oudste en meest gerespecteerde conglomeraten ter wereld, tien keer zo groot. Volgens Mistry zijn sommige bedrijfsonderdelen in totaal 16 miljard euro minder waard dan waarvoor ze in de boeken staan. Het meest overgewaardeerde onderdeel volgens Mistry: Tata Steel Europe, waar ook de staalfabriek in IJmuiden onder valt.

Koersdaling

In een bedrijf dat zijn sociale waarden heeft gegrondvest in de vredige en patriarchale Parsi-gemeenschap is complete anarchie uitgebroken. Nadat Tata hem begin deze week aan de kant had gezet, sloeg Mistry keihard terug in een verklaring. Het gevolg: de aandelen van de vele onderdelen van de Tata Group zijn met vele procenten gedaald, waardoor miljarden aan beurswaarde verloren zijn gegaan.

'Het is of een stel hedgefondsen het bedrijf is binnengewandeld en ineens met elkaar zijn gaan ruziën', stelde een handelaar van een beleggingsfonds.

Tata is ook nog niet van Mistry af. Hij kan alleen via een gerechtelijke procedure de bestuurszetel worden ontnomen in de houdstermaatschappij. Bovendien is hij nog steeds de baas van een van de bedrijven die grootaandeelhouder zijn van Tata.

De gang van zaken staat in groot contrast met het zoeken naar consensus, wat altijd de manier was van werken bij Tata. Op die manier lukte het een bonte verzameling van bedrijven aan te sturen: een spinneweb van staalbedrijven, hotels verzekeraars, automakers, theeproducenten, consultants, ict-bedrijven en nog veel meer.

Ratan Tata was in 1999 een van de eerste Indiase zakentycoons die in het buitenland op het overnamepad gingen. Zoals Dreesmann uitzendbureaus, supermarkten, speciaalzaken, banken en opleidingsinstituten kocht, kocht Tata onder meer het Britse Tetley Tea, het Zuid-Koreaanse Daewoo Commercial Vehicles, Singapore's NatSteel en het dure New Yorkse hotel The Pierre. En Corus, de Brits/Nederlandse staalgroep die nu de nagel aan zijn doodskist dreigt te worden.

Meer over