ProfielGeneral Electric

Opsplitsing maakt na 129 jaar een einde aan roemrucht verleden van General Electric

Thomas Edison draait zich om in zijn graf. General Electric, het machtige industriële conglomeraat waarvan de beroemde Amerikaanse uitvinder aan de wieg stond, houdt op te bestaan. De onderneming die twee Nobelprijswinnaars voortbracht knipt zichzelf op in drie delen die elk een eigen beursnotering krijgen.

Peter van Ammelrooy
Wasmachines en wasdrogers in de aanbieding in een Home Depot-filiaal in Chicago, Illinois.  Beeld Scott Olson / Getty
Wasmachines en wasdrogers in de aanbieding in een Home Depot-filiaal in Chicago, Illinois.Beeld Scott Olson / Getty

General Electric valt uiteen in een divisie voor gezondheidszorg, een voor de luchtvaart en een energietak, waaronder ook digitale diensten vallen. ‘Door drie publieke bedrijven op te zetten die mondiaal de toon aangeven in hun sector kunnen ze elk profiteren van een grotere focus, de toewijzing van kapitaal en strategische flexibiliteit’, zo liet de huidige ceo en bestuursvoorzitter Lawrence Culp Jr. weten.

Hoewel het besluit al langer werd verwacht is Culp nu de man die het licht uitdoet bij General Electric, 129 jaar na de oprichting. De opsplitsing van het bedrijf wordt wel gezien als het definitieve slotakkoord voor de grote industriële conglomeraten zoals die aan het begin van de vorige eeuw ontstonden. In Nederland ging Philips de Amerikanen al voor door de afgelopen decennia activiteiten – van lampen tot computerchips – te verkopen of apart te zetten. In Duitsland kromp een reus als Siemens jaren geleden al in.

De buitenwereld zag de onttakeling van General Electric al langer aankomen. Ruim vijftien jaar geleden was het nog het waardevolste beursbedrijf ter wereld. Maar sindsdien is het ingehaald door hippe techbedrijven als Apple, Facebook (Meta) en Google (Alphabet). In 2001 was General Electric nog 500 miljard dollar waard, inmiddels nog niet eens een kwart daarvan.

Ontluistering

De ontluistering was al groot toen het concern in 2018 zijn plek verloor in de Dow Jones Industrial Average, de belangrijkste graadmeter voor de effectenbeurs. General Electric was er al bij toen de Amerikaanse zakenjournalist Charles Dow zijn index in 1896 bedacht. Het bedrijf was toen vier jaar oud en zou vanaf 1907 onafgebroken deel uitmaken van de ‘Dow’. Tot de opvolgers van Charles Dow tot het oordeel kwamen dat General Electric niet meer tot de allergrootsten kon worden gerekend.

Die superstatus had het bedrijf de dik honderd jaar daarvoor opgebouwd. Net als vergelijkbare conglomeraten als Philips in Nederland en Siemens in Duitsland begon General Electric als een bedrijf met een enkel product: elektriciteit. De onderneming ontstond toen een aantal stroombedrijven en financiers in de Verenigde Staten tot een fusie besloten. In een van die partners waren de zakelijke belangen van Thomas Edison ondergebracht.

Daarna begon General Electric met het opkopen van ondernemingen, die de verkoop van zijn stroom en tal van elektrische apparaten omhoog konden stuwen. Zo werd het in de jaren twintig de eigenaar van een radiofabrikant en radiozenders, en niet veel later van televisiefabrikanten en televisiezenders.

Het specialisme van General Electric bracht het bedrijf ook verder op andere terreinen. Zo ontstond er vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog een enorme vraag naar vliegtuigen. General Electric leverde een cruciaal onderdeel voor 300 duizend motoren van gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers. De strijdkrachten gaven het bedrijf tijdens de oorlog de opdracht om Amerika’s eerste straalmotor te ontwerpen, die in 1941 werd gedemonstreerd.

Op de maan

In de jaren zestig ging General Electric in de computers, samen met zeven andere Amerikaanse ondernemingen waaronder IBM, NCR en Honeywell. Maar het breidde ook uit naar medische apparatuur en financiële diensten, en maakte zelfs de ruimtepakken voor de Amerikanen die op de maan stonden.

Onder de legendarische topman Jack Welch bereikte General Electric in de jaren negentig van de vorige eeuw zijn grootste omvang, maar ook toen al werden door sommigen vraagtekens geplaatst bij de levensvatbaarheid van het conglomeraat, met totaal uiteenlopende activiteiten waartussen de synergie ver te zoeken was.

Nadat Welch was vertrokken ging het snel bergafwaarts met General Electric. Het bedrijf liep vast in tal van industriële takken en stapte tot overmaat van ramp in 2008 in de financiële dienstverlening, vlak voordat de kredietcrisis uitbrak.

Van het befaamde General Electric gaat alleen de winstgevende luchtvaarttak onder die naam door, wanneer in 2023 de medische tak is verzelfstandigd en een jaar later de energiedivisie op eigen benen is komen te staan. Topman Culp zei in een tv-interview dat het bedrijf snel kan handelen omdat het al een paar jaar voorbereidingen had getroffen voor een beursgang van de medische tak.

Meer over