Operatie Clickfonds bungelt aan twee lijntjes

'Weet je wat het laatste belang van Adri S. is? 6,3 procent in de Bijlmer Bajes.' Zwarte humor is troef op de Amsterdamse effectenbeurs....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

Sommige handelaren zijn blij dat justitie de 'cowboys' uit het verleden van de vloer plukt, maar de meesten vrezen voor hun eigen toekomst. 'De handel is zo dood als een pier.' Binnenkort worden de salarisbonussen toegekend. Die dreigen door de kelderende omzetten ineens lager uit te vallen.

Beurshandelaren zijn niet meer de getapte jongens op verjaardagen en buurtfeestjes. '''Blij dat je er bent'', krijg je nu bij kennissen te horen', zegt er een. 'In het begin vind je die grappen nog aardig. Later niet meer.'

De beurshandelaren vrezen over één kam te worden geschoren. Grote beleggers zitten ineens minder graag met commissionairs aan tafel, van welk huis dan ook. De kantoren die in opspraak zijn geraakt (NIB Securities, Bangert Pontier en Leemhuis & Van Loon) hebben het zelfs erg moeilijk. Klanten keren zich van deze commissionairs af. Research-medewerkers en handelaren solliciteren.

Vooral de Generale Bank stroopt de markt af op zoek naar talent. Een twijfelende medewerker: 'Je kunt nu wel bij je huidige baas weggaan. Maar who's next?'

Beurshandelaren kunnen slechts hopen dat justitie na al het lawaai van de afgelopen tijd ook snel klaarheid brengt in deze zaak. Vooralsnog draait de fraudezaak om de gevierde effectenhandelaren en multimiljonairs Han V. en Adri S.

Justitie, FIOD en ECD hebben met medeweten van het huidige nieuwe beursmanagement plotseling een actie ontketend in kringen rond deze twee handelaren, Operatie Clickfonds. Massaal werden invallen gedaan, huiszoekingen verricht en mensen aangehouden.

Uit de informatie die tot nu toe bekend is, blijkt dat V. en S. in de ogen van justitie staan voor twee aparte fraudelijnen. V. zou de spil zijn in een gecompliceerd internationaal circuit waarin via anonieme effectenrekeningen geld wordt wit gewassen. S. zou vooral betrokken zijn bij omkooppraktijken van grote pensioenfondsen.

Han V. werd als eerste opgepakt. De ex-commissionair van Van Meer James Capel en huidig directeur van het effectenhuis Leemhuis & Van Loon heeft jarenlang op de beurs transacties gedaan voor een aantal coderekeningen van de Antiliaanse vermogensbeheerder ESC. Na het kraken van een van de rekeningen blijkt daar de autohandelaar annex effectenbemiddelaar Cees van R. uit Best te schuilen, iemand die jusititie verdenkt van het witten van zwart geld. Of Van R. een grote vis is, wil justitie niet zeggen. Vooralsnog is zijn voorarrest verlengd.

Justitie vermoedt echter dat ook via andere ESC-rekeningen geld is witgewassen. Daarom is tegelijkertijd met V. ook Dirk de G. opgepakt; de vertegenwoordiger in Nederland van ESC.

Dezelfde vrijdagavond deed justitie invallen bij het kantoor van Financial Trading & Consultancy (FTC) in Londen en het woonhuis van diens eigenaar Eddie Swaab in Amsterdam. Bij Swaab werd een grote hoeveelheid contant geld gevonden in wikkels van het bankiershuis Bangert Pontier. Swaab is een van de relaties van Han V.

Het onderzoek van Justitie is niet alleen beperkt tot de code-rekeningen van ESC. De Zwitserse financiële instelling Experta zou eveneens geheime rekeningen bij Nederlandse commissionairs hebben.

Ook een van deze rekeningen is gekraakt: Vatos, met een saldo van 1,75 miljoen gulden. Hierachter bleek de directeur van Holland Casino's Theo van K. te schuilen.

Deze week breidde de zaak zich onverwacht als een olievlek uit. Eerst hield justitie Adri S. aan. S. werkte jarenlang met V. samen bij NIB Strating. Sinds 1985 hadden hun wegen zich gescheiden.

Met de arrestatie van S. concentreert justitie zich op een geheel andere fraudelijn, die van de pensioenfondsen. NIB Strating was in het verleden de belangrijkste beurscommissionair van de beheerders van de pensioenfondsen van Shell, Unilever en Philips. Twee dagen na de arrestatie van S. hield justitie in Geldrop Fred H. aan, adjunct-directeur beleggingen van het pensioenfonds van Philips.

H. heeft een uitgebreid netwerk. Mogelijk tracht justitie via hem ook meer te weten te komen over de handel en wandel van andere pensioenbeheerders. Hierbij gaat het niet om witwassen - pensioenfondsen hebben geen zwart geld - maar om het privé meelopen met transacties van het fonds en het aannemen van steekpenningen.

De relatie van H. met S. is niet moeilijk vast te stellen. H. is niet alleen cliënt van S. Ze opereren ook nauw samen in een beleggingsvehicel als Bever Holding. H. is de eerste die werd veroordeeld: Philips-president Boonstra ontsloeg hem onmiddellijk.

Justitie zal minder wild te keer kunnen gaan. Eerst zullen de beide lijntjes aan elkaar moeten worden geknoopt. Bovendien moeten nog ruim vijftig code-rekeningen worden gekraakt. Of dat lukt voor bonusdag is niet waarschijnlijk.

Peter de Waard

Meer over