'Onafhankelijke experts niet te vinden'

Het wordt tijd dat buitenlandse deskundigen zich buigen over de bodemdalings- en aardbevingsproblematiek als gevolg van de gaswinning in Nederland....

Dat is, kort gezegd, de reactie van de Noordelijke Overleggroep Bodemdaling 'Willem Beton' op het jongste rapport van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) over de effecten van een eventuele verdere gaswinning in het waddengebied. Deze Integrale Bodemdalingstudie Waddenzee werd twee weken geleden in Assen aangeboden aan kabinet en Tweede Kamer.

Dat gebeurde met het nodige trompetgeschal, een lunch, cd-rom, en een dia-presentatie door een handjevol wetenschappers, want de resultaten vallen reuze mee.

Sterker nog, de effecten van bodemdaling als gevolg van gaswinning zijn in de Waddenzee geringer dan op het vasteland, en de negatieve invloed op het milieu is verwaarloosbaar.

Volgens Willem Beton is het probleem dat de gehanteerde berekeningsmodellen, die zijn gebaseerd op hypothesen, nergens kunnen worden gecontroleerd. 'De overmacht aan eenzijdige kennis lijkt voortdurend op een wedstrijd Ajax-FC Lutjebroek', aldus dr. M. van der Sluis, economisch geograaf en secretaris van Willem Beton.

Om de schijn van partijdigheid te vermijden werd de studie begeleid door een onafhankelijke commissie waarin de departementen van Economische Zaken, VROM, Landbouw en Visserij en Verkeer en Waterstaat, de drie waddenprovincies, de waddengemeenten, de waddeneilanden en de NAM vertegenwoordigd waren. Voorzitter en secretaris werden geleverd door Rijkswaterstaat.

'Nederland is een groot dorp dat geen deskundigen meer huisvest die niet direct of indirect bij de winning van gas zijn betrokken', zegt Van der Sluis. 'Alles en iedereen op het terrein van de diepe ondergrond in Nederland hangt met elkaar samen - ministeries, onderzoeksinstituten, bedrijfsleven. De berekeningen in de Waddenzee zijn de afgelopen twee jaar onder zeer strikte geheimhouding gemaakt. Dat regime, daar word je koud van.

'Op universiteiten in Nederland wordt enorme druk uitgeoefend op andersdenkenden, bijvoorbeeld op de afdeling mijnbouwkunde van de TU Delft. We hebben het Onafhankelijk Geologen Platform gehad, waarvan het secretariaat berustte bij de Natuurkundewinkel van de Rijksuniversiteit Groningen. Een dozijn onafhankelijke wetenschappers met goede ideeën en initiatieven. Opgehouden te bestaan. Mijn verklaring is dat dat puur onder druk van Shell is gebeurd.'

NAM (Shell en Esso) en Gasunie (distributeur van aardgas) hebben de schijn tegen. Aardgas is sinds de vondst van de bel bij Slochteren in het midden van de jaren zestig de kurk waarop de Nederlandse economie drijft. De winning op het vasteland is daarom relatief onomstreden geweest. Maar exploitatie van gas in het waddengebied levert een verbeten strijd op met de milieubeweging. Die vindt dat er, gezien de enorme gasvoorraden in Nederland en de rest van de wereld, geen enkele reden is om een uniek natuurgebied in Europa te verstoren en mogelijk aan te tasten.

De NAM stelt daar het Kleine-Veldenbeleid tegenover: stimuleer de exploratie en exploitatie van andere aardgasvoorkomens, zodat het Groninger gasveld zoveel mogelijk gespaard kan worden voor latere generaties.

Meer over