Oeps, de euro komt eraan

NERGENS in Nederland zullen de gevolgen van de euro beter voelbaar zijn dan in het door Duitsland en België begrensde Limburg....

Dankzij de tranparante prijzen kan iedereen in de 'Euregio' in één oogopslag de kosten vergelijken en is het omrekenen van de valuta's verleden tijd. De eenheidsmunt maakt het voor Duitsers, Vlamingen en Walen straks nog makkelijker om bij de Limburgse buren inkopen te doen.

Het moet wel goedkoper zijn. Anders gaan de Limburgers met hun euro's in Duitsland en België shoppen. Hoe makkelijk dat in het zuiden gaat, bewees de accijnsverhoging op benzine al. De consument rijdt graag om als een volle tank hem in Duitsland dertig gulden scheelt. Tientallen pomphouders in de Limburgse grensstreek zijn er de dupe van geworden en ze hebben hun omzet zien halveren. De compensatieregeling van minister Zalm, die de verliezen van de pomphouders moest opvangen, lijkt van de baan nu EU-commissaris Van Miert die als concurrentievervalsend bestempelt.

Wil de euro een succes worden in Limburg, dan zullen in de eerste plaats de BTW-tarieven en accijnzen in de grensregio's moeten worden gelijkgeschakdeld. 'Anders zou de euro het Limburgse bedrijfsleven wel eens lelijk kunnen opbreken', voorspelt secretaris P. Haane van de Zuid-Limburgse Kamer van Koophandel. Momenteel ligt het BTW-tarief in Nederland op 17,5 procent, Belgen betalen 21 procent, Duitsers zitten op 15 procent.

Nu Paars-II de BTW met 1,5 procent wil verhogen, worden vooral boodschappen in Duitsland de komende jaren een stuk aantrekkelijker, vreest ook de provincie Limburg. In een brandbrief aan de informateurs die vorige week de deur uitging, schat de provincie het verlies aan banen voor de Limburgse detailhandel op zo'n zevenhonderd.

Niet alleen Limburg is nerveus over de komst van de euro en de werking van de BTW- en accijnsverschillen. Het gaat de hele grensregio aan, zo luidde de boodschap afgelopen donderdag in Aken tijdens een bijeenkomst van de Euregionale Kamers van Koophandel. Volgens directeur J. Drewes van de Akense Industrie- und Handelskammer moeten het bedrijfsleven en de Kamers gezamelijk optrekken naar de nationale politiek om de fiscale harmonisatie mogelijk te maken. 'Alleen dan kan de euro hier kans van slagen hebben.' Zijn collega J. Leten van de Kamer van Koophandel in Belgisch-Limburg: 'Zonder die harmonisatie zal de markt hier harde noten kraken.' 'Het kan dan wel eens heel pijnlijk worden voor een flink aantal bedrijven', voegde Haane uit Maastricht eraan toe.

Als het aan de Euregio Kamers ligt, beperkt de fiscale harmonisatie zich zeker niet alleen tot BTW en accijnzen. Levensgroot is nog altijd het belastingnadeel van de Belgische grensarbeiders die in Nederland werken (alleen in Limburg zijn dat er al tienduizend). Omdat niemand er in slaagt het belastingsysteem van de twee landen te koppelen, houdt de Belgische werknemer ongeveer 30 procent minder inkomsten over dan zijn Nederlandse collega.

Ook enigzins in strijd met de open markt gedachte is de auto van de zaak in Duitsland. Een Nederlander of Belg die in Duitsland werkt, mag die auto met het Duitse kenteken alleen voor woon-werkverkeer gebruiken. De fiscus verstrekt daartoe een ontheffing voor de vastgestelde route. Wie daar van afwijkt, kan worden aangehouden door de vliegende brigades van de douane, actief geworden sinds het openstellen van de grenzen. De pendelaar die niet op weg is naar naar huis of kantoor, ontvangt een fikse boete of kan in het ergste geval zijn auto laten staan.

Er zijn talloze andere voorbeelden van hoe de samenwerking of concurrentie in het grensoverschrijdende zuiden stokt door afwijkende regelgeving. Toch achten de Kamers van Koophandel het vlottrekken van de accijnzen en BTW als de enige manier om tot een gezamenlijke markt te komen. Maar hoe realistisch is het dat Duitsland, Nederland en België hun wetgeving op elkaar zullen afstemmen ten gunste van een grensoverschrijdend gebied van - met alle respect - 3,7 miljoen inwoners? Volgens secretaris Haane van de Zuid-Limburgse Kamer 'een kwestie van voortdurend op de trom blijven slaan'.

Andre Lammerse

Meer over