ColumnFranks Kalshoven

Ode aan de veerkracht: de economie heeft het wonderwel gedaan

null Beeld

Hoor de verwondering in mijn stem als ik zeg: wat draait de economie goed! Goed is misschien niet het beste woord, want volgens de jongste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kromp de Nederlandse economie afgelopen jaar met 3,7 procent. Maar dat is toch heel wat minder slecht dan in de loop van het jaar werd gedacht, gezegd en geschreven.

Hoe goed of slecht draait de economie?

Op 16 februari kwam het CBS naar buiten met ‘de grootste krimp ooit gemeten’ als typering van de economische ontwikkeling in 2020, een mededeling die alle media netjes overnamen. ‘Rampjaar’ is een bijpassende kwalificatie. ‘Inktzwart.’ Je zou er toch bijna van gaan denken dat er iets ergs aan de hand was.

Vrijdag, echter, werden de verbeterde cijfers gepubliceerd. Dat is gebruikelijk. Het duurt jaren voor de definitieve groeicijfers beschikbaar zijn en in de tussentijd werkt het CBS met steeds betere schattingen. Maar dit keer is het pikant. De ‘grootste krimp ooit gemeten’ is namelijk verdwenen als sneeuw voor de zon. ‘De krimp van het bbp voor het jaar 2020 is aangepast. Die is nu uitgekomen op 3,7 procent en daarmee even groot als in 2009,’ aldus het CBS op de website. Oeps.

Econoom (en goede vriend) Peter van Bergeijk hekelt in economenblad ESB deze week de handelswijze van het CBS, uiteraard zonder deze uitkomst al te kennen. ‘Bij de popularisering van de statistiek worden er onverantwoorde concessies gedaan aan de wetenschappelijke kwaliteit’, schrijft hij erover. De uitspraak ‘grootste krimp ooit’ had het CBS nooit mogen doen. Hetzelfde geldt trouwens voor de kwalificatie ‘rampjaar’, want die kwalificatie is in de wetenschap gereserveerd voor een krimp van ten minste 10 procent. Van Bergeijk heeft nog nooit zo snel gelijk gekregen.

Hoe goed of slecht is een krimp van (ongeveer) 3,7 procent in 2020? Hierop past maar één antwoord: gezien de omstandigheden, verbazingwekkend goed.

Internationale aanvoerlijnen die werden afgesneden; exportmarkten die onbereikbaar waren; de halve beroepsbevolking die moest leren thuiswerken terwijl de andere helft ‘coronaproof’ aan het werk moest met al het gestuntel van dien; consumenten die hun geld niet kwijt konden in de horeca, de cultuursector en de fysieke detailhandel; bedrijven die niet dorsten investeren – en de economie krimpt met minder dan 4 procent? Dat is een ode aan de veerkracht van de Nederlandse economie. En dus ook aan de werkenden en hun organisaties in Nederland.

Natuurlijk: het ruimhartige steunbeleid van het kabinet heeft zeer geholpen. Zonder dit was de krimp fors groter uitgepakt. Maar dan nog. Er zijn, ook Europese, landen waar 2020 wél een economisch rampjaar was met een krimp van meer dan 10 procent (Spanje bijvoorbeeld) of daar akelig dicht bij (Italië, Frankrijk). Gemiddeld is de krimp in het eurogebied 6,6 procent, volgens Eurostat. En in die landen met sterke krimp is óók ruimhartig steunbeleid gevoerd.

Met kwalificaties als ‘grootste krimp ooit’ en ‘rampjaar’ praten we onszelf de put in. Dat heeft dan weer effect op het consumenten- en producentenvertrouwen. Dat het CBS dan weer voor ons gaat meten. Van Bergeijk pleit er dan ook voor dat het CBS voortaan te werk gaat met minder ‘pathos en passie’. Waarvan akte.

De economie heeft het in 2020 wonderwel gedaan.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over