AnalyseEconomische gevolgen coronacrisis

Niet inflatie maar deflatie is nu de grootste zorg

Voor Pasen kunnen overal langs de weg vijf bossen tulpen worden gekocht voor 5 euro of soms nog minder. Benzine kost bij sommige pompstations nog maar 1,35 euro per liter. Films worden gratis aangeboden, net als online sporten.

Restauranteigenaar Atalay Celenk is zijn bezorgauto aan het inladen met voedselpakketten voor kwetsbare mensen.Beeld Getty Images

Het lijkt erop dat de coronacrisis voor een enorme prijsdruk heeft gezorgd voor een reeks van producten. Prijsvergelijkingssite Yenom stelde al dat het aantal aanbiedingen in Nederlandse supermarkten met 5 procent is gestegen in vergelijking tot dezelfde periode vorig jaar. In totaal werden 5.088 aanbiedingen geteld tegen 4.844 toen. Het CBS komt dinsdag met het prijsindexcijfer voor de maand maart. 

Steunpakketten

Terwijl de monetaire en budgettaire steunpakketen van vele biljoenen doen vrezen voor hyperinflatie op lange termijn, is er op korte termijn vooral vrees voor deflatie. Of disinflatie – een steeds verder dalende inflatie, gepaard gaande met economische stagnatie.

Bert Colijn van het Economisch Bureau van ING: ‘De effecten van de crisis gaan nogal wat kanten op, maar de gigantische vraaguitval zal eerder een lagere dan hogere inflatie geven. Bedrijven hebben al en masse aangegeven dat zij niet van plan zijn om prijzen in de komende maanden te verhogen. In de periode daarna zou je door initiële schaarste dankzij de aanboduitval hogere prijzen kunnen krijgen.’ 

 Ook econoom Arnoud Boot acht inflatie vooralsnog onwaarschijnlijk. ‘In de meeste sectoren is de vraag kleiner dan het aanbod. Als door handelsrestricties essentiële goederen niet verkrijgbaar zijn kun je mogelijk inflatie krijgen. Maar die worden ontzien. Alleen in de medische sector is er schaarste, maar die is in het groter geheel verwaarloosbaar.’

Prijsdalingen

Joseph Lupton, econoom van JP Morgan Chase, zei afgelopen weekeinde op Bloomberg een kolossale disinflatie-schok te verwachten. ‘De prijzen van bijna alles – van olie en koper tot hotelkamers en restaurantbezoek – staan onder enorme druk. Dit zal de recessie kunnen verlengen. Prijsdalingen maken het voor bedrijven moeilijk aan hun schuldverplichtingen te voldoen. Dit zal leiden tot kostenverlagingen op salarissen en investeringen. En sommige bedrijven zullen daardoor ook failliet gaan.’ In vele landen zijn de rentetarieven al verder verlaagd. 

De Fed, de overkoepelende organisatie van de 12 centrale banken in de VS, bracht ze zelfs naar nul procent. Op een webseminar van Princeton University meldde Bill Dudley, voormalig president van de Fed in New York dat door de stimuleringsplannen van de Fed en de regering van president Trump op lange termijn de inflatie kan toenemen. ‘Maar op korte termijn is het gevaar vooral deflatie en disinflatie.’ 

Ook Robert Holzmann, bestuurder van de ECB en president van de centrale bank  van Oostenrijk,  durft deflatie niet uit te sluiten. ‘En als dit het gevolg is van het inzakken van de economie kun je er ook weinig tegen doen.’

Kortingen

In China, waar het virus eerder toesloeg, daalden de producentenprijzen in de maand februari al met 0,4 procent. In de dienstensector gaat het nog harder. Voor takeaway-menu’s worden in de VS en Japan kortingen aangeboden van 15 procent. In Groot-Brittannië daalden de winkelprijzen in maart met 0,8 procent. Vliegtickets zijn zo’n 10 tot 20 procent in prijs gedaald. Al voor de coronacrisis was er zorg over de lage inflatie, waardoor rentestijgingen onmogelijk worden gemaakt. Nu neemt die zorg verder toe.

Bert Colijn denkt dat het inflatiecijfer van het CBS een verdere daling zal laten zien. ‘Al is het alleen vanwege de sterk gedaalde olieprijs. En dat zal voor de cijfers uit heel Europa gelden.’

Een beetje inflatie zou welkom zijn, zo vinden economen. Maar er is ook vrees voor hyperinflatie, waarbij de prijzen exploderen omdat geld waardeloos wordt gevonden vanwege het bijdrukken van bankbiljetten, zoals 100 jaar geleden in de republiek van Weimar.  Maar tot nu toe is de trend de andere richting op. 

Meer over