Nederland minder aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven, mede door onduidelijke stikstofregels

Nederland wordt minder aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven. In 2020 nam het aantal buitenlandse bedrijfsinvesteringen met ongeveer een kwart af ten opzichte van 2019, waardoor het aantal binnengehaalde banen met zo’n 40 procent daalde.

Robert Misset
De Amsterdamse Zuidas. In 2020 vestigden 305 buitenlandse bedrijven zich in Nederland. Beeld ANP
De Amsterdamse Zuidas. In 2020 vestigden 305 buitenlandse bedrijven zich in Nederland.Beeld ANP

De coronacrisis en de Brexit zijn niet de enige oorzaken. De Nederlandse Foreign Investment Agency (NFIA) constateert dat het vestigings- en investeringsklimaat in Nederland onder druk staat.

De NFIA, het agentschap van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, spreekt van een jaar met twee gezichten. Nederland blijft volgens Jeroen Nijland, NFIA-commissaris en voorzitter van Invest in Holland, een stabiele haven voor bedrijven om de Europese markt te bedienen. In 2020 vestigden 305 buitenlandse bedrijven zich in Nederland. Zij verwachten de komende drie jaar 8.600 banen te creëren en 1,9 miljard euro te investeren.

Toch zijn in Nederland minder hoofdkantoren van buitenlandse bedrijven gevestigd dan in 2019. ‘Het economisch perspectief is drastisch veranderd door covid-19’, aldus Nijland.

Ook Nederland ondervindt hinder van de Brexit, de breuk van het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie, zegt Nijland. Omgekeerd overwegen steeds meer bedrijven zich buiten het VK te vestigen. Sinds het referendum in 2016 hebben 218 Britse bedrijven de overtocht naar Nederland gemaakt. Zij brengen volgens de NFIA 6.000 banen mee en 544 miljoen euro aan investeringen.

Bedrijven kunnen geen personeel vinden

De grootste rem op de komst van buitenlandse bedrijven ligt in het volgens Nijland soms ‘onduidelijke’ vestigingsklimaat in Nederland. ‘Bedrijven geven aan dat ze in sommige delen van de arbeidsmarkt geen personeel kunnen vinden. Dan moet je denken aan geschoold technisch personeel of in de gezondheidszorg. Zo wordt het moeilijker om ons uit de crisis te investeren.’

Fiscale regels kunnen een struikelblok vormen, maar de stikstofcrisis in Nederland was de grootste hobbel. Nijland: ‘Bouwprojecten lagen stil, omdat niet duidelijk was aan welke regels projectontwikkelaars moesten voldoen. Bij maar liefst 140 projecten speelde stikstof een rol. Er was een bouwstop, tot de nieuwe regels werden ingevoerd. Investeringen zijn niet gebaat bij onzekerheid.’

De NFIA concludeert dat Nederland op deze manier internationaal minder aantrekkelijk wordt en belangrijke investeringen misloopt. ‘Je moet bedrijven voorspelbaarheid en zekerheid bieden’, zegt Nijland. ‘Wanneer je niet kunt aangeven hoe de stikstofregels eruitzien, kan dat net het verschil maken of een bedrijf wel of niet voor Nederland kiest. En dat heeft invloed op de werkgelegenheid.’

Meer over