columnpeter de waard

Moet zelfs de vakbond de schijn van nepotisme in de journalistiek uitventen?

null Beeld

Nepotisme is onuitroeibaar. En in de huidige celebrity-cultuur overschaduwt die steeds vaker talent. Het is niet altijd zo opzichtig als bij Johan Derksen, die de boeken van de uitgeverij van zijn dochter twee keer per week voor 700 duizend kijkers vrijelijk mag promoten. Meestal gaat het subtieler.

Voor het vakantienummer van Villamedia, het vakblad van de journalistenbond NVJ, werden vier ouders geïnterviewd samen met hun telgen die ook carrière maken in de journalistiek. Onbedoeld wordt hiermee bij de buitenwereld de al levende gedachte versterkt van nepotisme in het vak. Kinderen van BN’ers die ook vooraanstaande posities hebben in de journalistiek, hebben sneller een ingang bij de gevestigde media dan iemand zonder een ouderlijke kruiwagen, zeg een bakkerszoon uit Stadskanaal of een ambtenarendochter uit Venray. Die kunnen net zo goed zijn, maar zullen altijd meer moeite hebben om een podium te krijgen.

Perceptie publiek

Deze krant was een van de vele media die onlangs journalist Suse van Kleef interviewde omdat zij de eerste vrouwelijke voetbalcommentator bij Langs de Lijn is geworden. Dat gebeurde samen met haar vader. Van Kleef geniet ook het voordeel dat ze uit een familie van journalisten komt. Niet alleen haar vader zit in het vak, haar moeder was journalist en haar tante een geprezen correspondent voor de NOS in Londen. Maar of ze beter is dan al die duizenden andere meisjes en vrouwen met ambitie in de journalistiek, is niet te controleren. Psycholoog Omar Burham, die vorig jaar promoveerde op een onderzoek over nepotisme, zei dat het ook niet belangrijk is. Het gaat erom wat de publieke perceptie is. ‘Ook al is de keuze rechtvaardig, als de procedure bij aanstelling niet transparant is kijkt men er toch negatief tegenaan.’ En achter de schermen van de televisie is niets transparant.

Gezegd wordt wel eens dat sommige beroepen in de genen zitten. Het bloed kruipt waar het niet kan gaan. Dat geldt niet alleen voor de journalistiek, maar ook voor de acteurswereld (de Römers, de Verstraetes, de ­Laseurs) of televisiewereld (de De Mols, de Brandsteders, de Krabbé’s). Ook veel diplomatenposten zijn lang binnen dezelfde – vroeger vooral aristocratische – families gebleven. Sybrand van Haersma Buma, de burgemeester van Leeuwarden, komt uit een geslacht dat al tweehonderd jaar lang burgemeestersposten in Friesland heeft bekleed. Betwijfeld mag worden of George Bush jr. ooit president van de VS was geworden zonder de status van zijn vader. En zijn de genen van Martijn Krabbé echt zo veel beter voor de presentatie van een spelshow? Het is niet te merken aan zijn kwinkslagen of scherpzinnigheid.

In deze tijd dat ieder van een dubbeltje een kwartje kan worden is de strijd om begerige beroepen zoals journalist, acteur en televisiester feller geworden. En dan helpt een kruiwagen. De egalitaire samenleving raakt eigenlijk veel verder weg in een tijd dat iedereen met ambities naar de universiteit kan.

Meer over