columnpeter de waard

Moet Leiden positie als centrum van nutteloze wijsheid koesteren?

null Beeld

Leiden is in Nederland het centrum van nutteloze wijsheid. Cabaretier Wim Kan noemde het de enige stad waar je voor koning kunt studeren, misschien wel de grootste bullshitjob van dit land. Een van de oudste beursfondsen van het land is daar gevestigd: boekenuitgeverij Brill. Die publiceert hoogst specialistische rariteiten, zoals de Corpus of Mesopotamian Anti-Witchcraft Rituals – Volume II, een verzameling van toverformules en medicinale teksten in Soemerische en Akkadische talen. Studeerkamergeleerden kunnen daar nog aankloppen voor het schrijven van een stoeptegel over het seksleven van de gestippelde kielslak in het Sanskriet.

In een poging de stad ook als economische motor in de vaart der volkeren op te stoten, werd in 1984 het Bio Science Park geopend, tussen de Leidse universiteit en het academisch ziekenhuis. Maar het is minder gemakkelijk dan het lijkt. Biotechnologie is een mooie kraamkamer met vele talentvolle borelingen, maar velen bezwijken aan de wiegendood. En nu dreigt zelfs de gezondste telg die allang het ouderlijk huis had verlaten, ook ten onder te gaan. Galapagos, een van de kindjes uit het geruchtmakende biotechbedrijf Crucell, verkeert in zwaar weer. Dinsdag moest oprichter en ceo Onno van de Stolpe na 22 jaar het bedrijf verlaten.

Biotechbedrijven zijn eigenlijk enorme gokfondsen, zo blijkt maar weer. Ze kondigen in een prematuur stadium de ontwikkeling van geneesmiddelen aan tegen ziektes die ongeneeslijk lijken. Maar daarna moeten ze die beloftes zien waar te maken. En daarvoor is geld nodig. Wie de grootste mond heeft, haalt het meeste geld binnen. En Van de Stolpe was daar goed in. Met zijn slogan Think Big wist hij beleggers voor zich te winnen. De grootste doorbraak zou het pilletje filgotinib tegen reumatoïde artritis zijn, een auto-immuunziekte die gewrichtsontstekingen veroorzaakt. ‘We hebben goud in handen. Het wordt een supermedicijn’, zei Van de Stolpe.

Hij wist met Gilead zelfs een Amerikaans bedrijf voor zijn karretje te spannen. Die stopte er liefst vijf miljard in. Dat bleek een kat in de zak te zijn toen de Amerikaanse autoriteiten filgotinib verboden. Ook andere projecten mislukten.

Het is niet het eerste Leidse fiasco. In 2014 ging het op de beurs genoteerde Prosensa de mist in nadat een medicijn tegen de ziekte van Duchenne niet bleek te werken en een Amerikaanse belegger een proces begon.

Pharming, bekend van de transgene stier Herman, heeft dit jaar ook flinke koersverliezen moeten slikken omdat het de verwachtingen met de lancering van nieuwe medicijnen niet kan waarmaken. Het Bio Science Park zal ongetwijfeld nieuwe start-ups baren. Maar beleggers zullen er met argusogen naar kijken. Alleen grootspraak zal niet meer voldoende zijn. Leiden is geen Delft. En het Bio Science Park is nog geen Brainport Eindhoven. Gelukkig heeft Leiden uitgeverij E.J. Brill – opgericht in 1683 en op de beurs sinds 1896 – nog. Nutteloze kennis is een toonbeeld van stabiliteit.

Meer over