columnpeter de waard

Moet de kwelgeest inflatie juist worden gekoesterd als een goede fee?

null Beeld

Inflatie kan een spook, een kwelgeest of zelfs zoals in Venezuela of de voormalige republiek van Weimar een allesvernietigend monster zijn.

Ronald Reagan, president van de VS in de jaren tachtig, noemde inflatie even gevaarlijk als een overvaller, even angstaanjagend als een gewapende overvaller en even dodelijk als een huurmoordenaar. Dat was in een tijd dat de inflatie daar opliep tot 15 procent.

Maar het is tenminste niet zo erg als deflatie. De centrale banken koesteren tenminste een inflatie van 2 procent of zelfs ietsje meer, terwijl deflatie onacceptabel is. Deflatie leidt ertoe dat mensen gaan oppotten omdat de koopkracht van geld toeneemt. Dat is de dood in de pot voor de economie. Mark Rutte spoorde Nederland daarom in 2013 aan naar de winkel te gaan en het geld uit te geven.

In de westerse hoorn des overvloeds hadden bedrijven jarenlang maar één probleem: hoe verkopen we onze producten en diensten. Maken was geen kunst, maar het marketen was een hogere wetenschap geworden. Iedereen had eigenlijk al alles: meubels, een auto, twee fietsen en een kast vol kleren die vaak maar een of twee keer gedragen waren. En de rest - de muziek, lectuur en ander entertainment - zat in één enkele smartphone. ‘Ontspullen’ was de trend. Dankzij mondialisering en digitalisering konden producten op de goedkoopste plek worden gemaakt of diensten van de goedkoopste plek worden aangeboden.

Steeds grotere containerschepen en online verbindingen maakten van de wereld een dorp. Niet alleen de producten, maar ook de mensen zoals Poolse bouwvakkers of Somalische schoonmakers, kwamen van ver. In deze race to the bottom werd bijna alles continu goedkoper.

Nu wordt alles weer duurder. Al sinds 10 maart 2020, toen de wereld in een bizarre paniekgolf massaal wc-papier ging hamsteren, zijn tekorten en stijgende prijzen schering en inslag: eerst grondstoffen en halffabrikaten maar nu ook eindproducten. Complete bedrijven zoals VDL in Born moeten worden stilgelegd, omdat er geen chips zijn. Gas is zo onbetaalbaar geworden dat de aluminiumfabriek Aldel en zinkbedrijf Nyrstar de productie stopten. En vakmensen om een gat in het dak te dichten of een dakkapel te schilderen, zijn onvindbaar. Als gevolg van de door de pandemie vastgelopen distributieketens willen landen producten en diensten weer gaan maken en leveren. Nationalisme en de opwarming van de aarde – ‘koop lokaal’ – versterken die trend van demondialisering en reshoring. En hierdoor is de inflatie opgelopen tot 5 procent.

Er is niets mis met die inflatie. Het is de smeerolie van de economie. Het stimuleert burgers om te consumeren in plaats van het geld op te potten. En het zorgt ervoor dat schulden zoals die voor de aankoop van een woning, in de loop van de tijd eroderen.

Het zou een goede fee kunnen zijn. Alleen als de centrale banken die niet weten te temmen kan het transformeren in een monster.

Meer over