ColumnKoen Haegens

Misschien zijn we wel een beetje jaloers op hoe Philip Morris in het leven staat

null Beeld

Weinig mensen slikken de belofte van de Taliban dat zij de rechten van Afghaanse vrouwen beschermen voor zoete koek. Laat staan dat iemand het serieus neemt als de bebaarde jihadstrijders zich morgen plotseling zouden uitroepen tot feministische beweging. Intersectioneel, uiteraard. Die sombere zwart-witte vlag vervangen ze door een vrolijke regenboog.

Ondenkbaar, zo’n bekering. Behalve in de economie. In dat merkwaardige universum bekent de ene na de andere haai zich tot het vegetarisme. Het laatste voorbeeld is Philip Morris. De maker van Marlboro- en Chesterfield-sigaretten kwam deze maand als winnaar uit de overnamestrijd om het Britse Vectura. Voor wie het even had gemist in de zomervakantie: dat is geen concurrerende tabaksfabrikant. Vectura is een medisch bedrijf dat onder meer inhalators voor astmamedicijnen maakt.

Prima verdienmodelletje. Philip Morris haalt nog altijd driekwart van de omzet uit traditionele peuken. Die zijn volgens het RIVM jaarlijks goed voor 20 duizend doden in Nederland én de belangrijkste oorzaak voor COPD. Luchtwegaandoeningen dus. Gelukkig kunnen dezelfde klanten dit vervolgens behandelen met de inhalators van Philip Morris’ nieuwste aanwinst. Tel uit je winst.

In de persberichten over de overname niks van dit alles. In plaats daarvan benadrukt Philip Morris hoe goed Vectura past in de ‘voorbij nicotine’-strategie. In 2025 moet de helft van de omzet komen uit ‘rookvrije’ producten, zoals e-sigaretten en tabak die niet verbrand maar alleen verhit wordt. ‘Philip Morris ziet een wereld zonder sigaretten voor zich’, stelde de topman onlangs in een Britse krant. ‘Hoe sneller dat gebeurt, hoe beter.’

Eerlijk is eerlijk, we doen ons allemaal beter voor dan we zijn. Sommige bedrijven maken het alleen wel heel bont. Deze week onthulde The New York Times dat Facebook jokt over wat gebruikers op het sociale netwerk het liefst aanklikken. Dat zouden vooral kattenfilmpjes en andere onschuldige berichten zijn. Helaas bleek uit een eerdere, tegengehouden versie van het rapport iets anders. Nepnieuws over coronavaccins en pedofiele satanisten is minstens zo populair.

Andere voorbeelden: Shell presenteert zich in zijn reclames als grasgroen, terwijl het leeuwendeel van de investeringen naar fossiele energie blijft gaan. Nestlé – die van de KitKat en de Nesquik – huldigt tegenwoordig het motto ‘voeding, gezondheid & wellness’.

Saulus wordt Paulus. Daar kun je je schouders over ophalen. Propaganda is van alle tijden, niet? Maar het ondermijnt het geloof in de feiten. Als niets meer is wat het lijkt, waarom zou er dan geen kern van waarheid kunnen zitten in, bijvoorbeeld, de meest wilde complottheorieën? Economen zouden het een extern effect noemen. De imagowinsten zijn privaat, maar voor de schade aan de taal draaien we allemaal op.

Misschien ben ik ook wel gewoon een beetje jaloers op zoveel wendbaarheid. Jezelf van de ene op de andere dag heruitvinden. De ballast van een lang, grauw verleden van je afwerpen. Opnieuw beginnen, zonder enige schaamte of schuldgevoel. Wie droomt daar nou nooit van?

Meer over