Nieuws

Minister Wopke Hoekstra: NS moet met minder treinen gaan rijden na zware verliezen in 2020

De NS zal met minder treinen moeten gaan rijden, denkt Wopke Hoekstra, minister van Financiën . Het volhouden van de dienstregeling ‘lijkt op termijn financieel gezien niet vol te houden’, aldus de bewindsman in een reactie op de jaarcijfers van het vervoersbedrijf, waarvan de staat de enige aandeelhouder is.

null Beeld ANP
Beeld ANP

De Nederlandse Spoorwegen lieten donderdag weten dat ze na een desastreus 2020 met een verlies van 2,6 miljard euro nieuwe steun van de overheid nodig hebben. Het bedrijf kreeg vorig jaar een vergoeding van het rijk van 818 miljoen om de treinen vaak vrijwel leeg toch te laten rijden.

Over aanvullende steun is Hoekstra in gesprek, maar ‘het is aan de NS om de organisatie op termijn weer financieel gezond te maken’. Dat is volgens de bewindsman broodnodig. Het afgelopen jaar vervoerde de NS nog niet de helft van het aantal reizigers in 2019.

Over het afbouwen van de dienstregeling moet de NS zelf beslissingen nemen, benadrukt Hoekstra. Dat gebeurt wel in overleg met het ministerie van Infrastructuur.

Reddingsboeien

De hulp die Nederland vorig jaar wel bood, was er in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ook. De NS haalt uit de buitenlandse vestigingen meer dan de helft van de omzet. De Britse regering schoot te hulp met een vergoeding van ruim 1,5 miljard, in Duitsland draait volgens de afspraken de overheid op voor het risico van een lagere omzet door het teruglopen van de inkomsten.

Door al die reddingsboeien boekte de NS in 2020 een omzet van 6.601 miljoen euro, 60 miljoen minder dan het jaar ervoor. Dat het bedrijf nu toch het grootste verlies uit zijn geschiedenis boekt is te wijten aan grote afschrijvingen. Zo is de concessie voor het hoofdrailnet van 1,6 miljard minder waard, omdat de NS verwacht dat de reizigersaantallen pas in 2025 weer op het niveau van 2019 zullen liggen. Vorig jaar bleef meer dan de helft van de reizigers thuis, terwijl de treinen punctueler reden dan vorig jaar.

De spoorwegen treffen verder een voorziening voor verlieslatende contracten.

Nieuwe afspraken

Juist vorig jaar besloot het kabinet de vergunning om het hoofdrailnet te exploiteren nu al aan de NS te gunnen, in plaats van dat over vijf jaar mogelijk (Europees) uit te besteden. Een meerderheid in de Tweede Kamer nam twee weken geleden een motie aan om de NS vanaf 2025 weer minimaal tien jaar een vergunning te geven. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat had dat voornemen al uitgesproken.

Voorlopig moet de overheid geld bijleggen. ‘Voor het in stand houden van de dienstregeling van dit jaar en de nieuwe dienstregeling in 2022 en daarna, hebben we vanwege de lagere reizigersaantallen nieuwe financiële afspraken nodig. Dit, ondanks het besparingsprogramma van 1,4 miljard euro dat de NS in de periode tot en met 2024 doorvoert’, zegt president-directeur Marjan Rintel.

Dieprode cijfers

Volgens haar blijven op de langere termijn investeringen in het spoor nodig om Nederland bereikbaar te houden. Reizigers zullen terugkeren naar het openbaar vervoer, stelt de NS, en door de bevolkingstoename zullen meer mensen gebruik maken van trein, bus, metro en tram.

Het hoofdrailnet in Nederland levert de NS waarschijnlijk nog tot 2025 dieprode cijfers op. Vanwege de coronapandemie kopen minder reizigers een kaartje, pauzeren reizigers hun abonnement en neemt de verkoop in de winkels op stations af.

Het besparingsprogramma dat vorig jaar begon, kost 2.300 banen die het bedrijf zoveel mogelijk via natuurlijk verloop wil schrappen. In de nieuwe cao is een werkgarantie vastgelegd tot 2025. De NS draait verder zijn investeringen terug, met bijna eenderde.

Meer over