Mestwet Brinkhorst 'schendt mensenrechten'

De mestplannen van minister Brinkhorst van Landbouw zullen op dezelfde manier sneuvelen als de herstructureringswet van zijn voorganger Van Aartsen: voor de rechter....

De wet waarmee Van Aartsen in 1997 wel eventjes de varkensstapel met 25 procent zou inkrimpen, werd eerder dit jaar door de rechter de grond ingeboord. De rechter beschouwde de wet als een onteigening en volgens het mensenrechtenverdrag moet daar een schadevergoeding tegenover staan. Bruil vindt dat Brinkhorsts plannen dichtbij zo'n onteigening komen: 'Hij wil niet zozeer het eigendom afnemen, maar wil dusdanig reguleren dat de boer zijn eigendom, zijn bedrijf, niet meer kan gebruiken. Hij schrijft zelf al dat er zesduizend boeren zullen moeten verdwijnen, dat elke boer 20 duizend gulden kwijt zal zijn en dat het aantal varkens met 30 procent omlaag moet. Volgens het mensenrechtenverdrag moet ook daar een schadevergoeding tegenover staan.'

Volgens Bruil mist Brinkhorsts plan het evenwicht tussen doel en middelen. Het milieu is een groot belang maar het economisch wurgen van boeren een te ingrijpend middel. Met een schadevergoeding kan dat evenwicht worden hersteld, maar daarover rept Brinkhorst niet. Ook zal het plan van Brinkhorst worden getoetst aan het Europees mededingingsbeleid. Ingrijpen in marktordening mag hij niet, tenzij hij daar een goed doel mee beoogt. Het milieu is best een goed doel, maar ook hier zal hij zich moeten verantwoorden of de gebruikte middelen 'noodzakelijk, geschikt en proportioneel' zijn. De wet van Van Aartsen doorstond die toets niet. Bruil denkt dat Brinkhorsts plannen maar iets meer overlevingskansen hebben.

Volgens Bruil groeit het mestbeleid uit tot een bestuurlijk monstrum. Zo heeft de boer nu al te maken met varkensrechten (vroeger mestrechten), mineralenhuishouding en de milieunormen van de EU (die voorschrijven hoeveel nitraat er in het grondwater mag zitten). Daar komt nu ook nog eens het mestafzetsysteem bij, dat elke boer verplicht de afzet voor de mest van zijn bedrijf te regelen. Hij mag dat niet meer aan een handelaar overlaten of aan een bemiddelaar, zoals nu nog kan.

'Een varkenshouder móet een contract hebben met een akkerbouwer. Je moet eigenlijk voor heel Nederland een grondregistratie opzetten. Ondoenlijk. En wat gebeurt er als het lang regent en de akkerbouwer geen mest kan uitrijden? Levert hij dan wanprestatie? Of is de varkenshouder in overtreding?'

Meer over