Magere man naast Michelinmannetje

Zijn discretie leverde hem de bijnaam 'de geheime baas van Frankrijk' op.

François Michelin (rechts) toont toenmalig president Mitterand op een autoshow in 1984 de nieuwste band van zijn bedrijf. Beeld afp
François Michelin (rechts) toont toenmalig president Mitterand op een autoshow in 1984 de nieuwste band van zijn bedrijf.Beeld afp

Op de vraag wat de belangrijkste eigenschap van een topmanager zou moeten zijn, zei François Michelin in 2002: 'Goede oren.' 'Je moet ongeacht de sociale status of plek in de hiërarchie naar iedereen in de organisatie luisteren. Alleen zo begrijp je de situatie en weet je wat moet worden gedaan.'

François Michelin, die op 88-jarige leeftijd is overleden, was de magere man naast het Michelinmannetje Bibendum. Hij was 43 jaar lang de baas van de Franse bandenmaker die hij uitbouwde tot de grootste bandenproducent ter wereld met een marktaandeel van 20 procent. Daarnaast werd Michelin een bekend maker van wegenkaarten, groene reisgidsen en rode restaurantgidsen met de zogenoemde Michelinsterren.

Geheime baas van Frankrijk

President Hollande noemde hem 'een van de grootste Franse industriëlen'. Michelin mengde zich echter nauwelijks met het industriële establishment van het land. Zijn bedrijf bleef een zogenoemde CV (zoals C&A) waar buitenstaanders wel aandelen in kunnen hebben maar geen invloed. Zijn discretie leverde hem de bijnaam 'de geheime baas van Frankrijk' op. 'Wij steken jaren van onderzoek in het ontwikkelen van nieuwe producten. En als er door een lek iets naar buiten komt, kunnen de concurrenten dat binnen vijf minuten kopiëren', legde hij uit.

François Michelin was de kleinzoon van Édouard Michelin, die het bedrijf in 1889 met zijn broer André oprichtte in de provinciestad Clermont-Ferrand. In 1894 brachten ze de eerste rubber banden op de markt voor koetsen, een jaar later ook voor auto's. Hij werd op zijn 10de al wees, waarna hij werd opgevoed door zijn grootouders. Die wilde niets weten van opleidingen op een van de Franse businessschools in en rond Parijs.

Technologische vernieuwing

In 1951 kwam hij in het bedrijf waar hij undercover allerlei klusjes moest doen zoals machineonderhoud en de postbezorging, zodat hij alle facetten van de onderneming leerde kennen. In 1955 werd hij opgenomen in het management en vier jaar later werd hij topman. Het bedrijf had vlak daarvoor de Michelin X-radiaalband gelanceerd waarmee het wegcontact en de hittebestendigheid van banden werden verbeterd. In nauwelijks twintig jaar werden buiten Frankrijk 25 nieuwe fabriek geopend.

Michelin hechtte groot belang aan technologische vernieuwing. Met de overname van Uniroyal Goodrich in 1989 werd Michelin de grootste bandenmaker ter wereld.

Hoewel het bedrijf herhaaldelijk van arrogantie werd beschuldigd bleef François Michelin de bescheidenheid zelve. Hij toonde zich in nogal slonzige grijze pakken en reed rond in een 2CV. Zo veel mogelijk meed hij de grote steden als Parijs en koesterde zich in zijn eigen Auvergne. In 1999 werd zijn zoon Édouard als nieuwe topmanager benoemd. Drie jaar later droeg hij de leiding definitief over aan de volgende generatie, maar Édouard verdronk in 2006 tijdens een vistocht uit de kust van Bretagne. Vorig jaar was de omzet bijna 20 miljard euro en telde Michelin 107 duizend werknemers.

Francois Michelin: 'de magere man naast het Michelinmannetje' Beeld afp
Francois Michelin: 'de magere man naast het Michelinmannetje'Beeld afp
Meer over