'Macht is hersens, geld en mensen'

Volgens een Sovjet-adagium plachten in de bourgeoiswereld van het Westen monopolistische kliekjes volkeren te knechten. In Rusland blijkt een handjevol Russische rijken dit adagium naar hartelust en met succes te praktizeren....

Time beschrijft de intrigerende carrière van Russische rijkaards. Boris Berezovski bijvoorbeeld, de 'man van drie miljard dollar', een rijkdom die hij met bankieren, olie, media en auto's heeft bijeengesprokkeld.

Berezovski is niet alleen puissant rijk, hij filosofeert ook over politieke macht: 'Macht is gelijk aan hersens, geld en mensen. Wij zijn de enigen in Rusland die alle drie hebben.' Hersens zijn wellicht een godsgeschenk; geld vloeit uit duistere Russische krochten; maar mensen? Berezovski: 'De truc is om hen te identificeren en naar ons toe te lokken.' In zijn stoeterij onder anderen de dochter van Jeltsin.

Maar Berezovski is nu boos. Jeltsins vice-premier Anatoli Tsjoebais heeft een pact gesloten met bankier Vladimir Potanin. Tsjoebais heeft daarmee de steun verworven van de Unexim Bank, volgens critici 'een staat in de staat'.

Waarom beste Tsjoebais? Time: 'Om de macht.' Want wie Rusland in het jaar 2000 wil gaan regeren moet financieel sterk staan. Geruchten willen dat Potanin president wil worden. Tsjoebais zou tevreden zijn met het premierschap. Een voormalige KGB'er tegen Time: 'De wolven vechten, en wij kijken toe.'

In het Witte Huis is de strijd tussen Hillary en Bill Clinton allang beslecht. Na de catastrofe met de gezondheidszorg is Hillary naar de achterkamer verbannen.

Amerika's eerste Baby Boom First Lady Hillary Clinton wordt op 26 oktober vijftig - een leeftijd (volgens Time) 'die vrijwel elke vrouw dwingt een stapje terug te doen om te kijken of haar dromen werkelijkheid geworden zijn'.

De vrouwelijke Baby Boomers hadden zich voorgenomen de wereld te veranderen, carrière te maken, krachtige huwelijken te sluiten, goede kinderen groot te brengen met behoud van gevoel voor humor. Hillary houdt de balans van haar leven voor Time verborgen.

Zij is zo bescheiden geworden, dat zij weinig zin had in een interview. Maar zij komt terug: met een Witte-Huisconferentie over kinderverzorging. Zij heeft haar jurken en pumps zo gekozen dat niets herinnert aan de opzichtige kledij waarmee zij hervorming van de gezondheidszorg presenteerde.

Het Brandenburgse dorp Gollwitz heeft geweigerd om vijftig à zestig Russische joden op te nemen. De gemeenteraad vreesde 'gevaar voor ons eeuwenlang gegroeide gemeenschapsleven'. Der Spiegel gelooft niet dat er antisemitisme in het spel is. 'Als het zestig Roemenen, Albanezen of Koerden waren geweest, had Gollwitz uit alledaagse xenofobie precies zo gereageerd.' De affaire-Gollwitz was er dan niet geweest.

Gollwitz heeft nu besloten (met vier tegen drie stemmen) dat 'onder bepaalde omstandigheden' enkele immigranten mogen komen. Duitsland heeft sinds 1993 70.580 Russische joden opgenomen - een schijntje gemeten naar het cijfer voor heel Duitsland.

Het aantal joodse immigranten kan dus 'geen last' betekenen (Der Spiegel). Een delicater probleem schijnt de vraag te zijn wie joods is. Het weekblad verhaalt van een dorp in Thüringen, waar in oktober 1990 zeventig Russische joden neerstreken.

Een etnologe onderzocht er 'orde en angst - Russische joden bezien vanuit een Oost-Duits dorp na de Wende'. De Joodse Gemeente in Erfurt protesteerde: de immigranten waren geen joden, maar Russen en Oekraïners. Tot opluchting van het dorp: als er geen joden zijn, zijn er ook geen antisemieten.

Wat Gollwitz betreft voorspelt Der Spiegel dat premier Stolpe van Brandenburg binnenkort zal pronken dat nergens anders in Duitsland vierhonderd burgers met zestig joden vreedzaam samenleven.

Jos Klaassen

Meer over