Liever ananas dan ingevlogen tomaat

Een doorsnee persoon slingert jaarlijks 11 ton CO2 de lucht in, simpelweg door te wonen, te reizen en te eten....

Van onze verslaggever Xander van Uffelen

Het koken is niet zo belastend. De meeste uitstoot van CO2 gebeurt bij het voortbrengen, verwerken en vervoeren van voedsel, zo blijkt uit rekensommen die het voorlichtingsbureau Milieu Centraal op verzoek van de Volkskrant heeft gemaakt.

Door te letten op de samenstelling van zijn diner kan iedereen zijn persoonlijke CO2-uitstoot aanzienlijk verminderen. Acht tips om het klimaat te redden.

Van al het voedsel dat bij het avondeten op tafel verschijnt, pakt de gekookte aardappel het gunstigste uit voor het klimaat. Wie klimaatvriendelijk wil eten, moet spullen kopen die weinig energie vergen bij de teelt, productie of verwerking. Want hoe minder energie wordt gebruikt, hoe lager de uitstoot van CO2; het broeikasgas dat verantwoordelijk wordt gehouden voor de opwarming van de aarde.

Energie komt in soorten en maten. Er is voeding (kunstmest) nodig om plantaardig voedsel te laten groeien. Soms wordt verwarming gebruikt om het groeien te bevorderen. En het spul moet naar de winkel gebracht worden.

Een aardappel komt uit de koude grond en is geteeld op de akker om de hoek. In CO2-uitstoot scoort de aardappel veel beter dan een bordje rijst. Bij de teelt van rijst op natte plantages komt veel methaan vrij, een broeikasgas dat veel krachtiger is dan CO2.

Een ananas die met de boot uit het Caribisch gebied komt, is veel klimaatvriendelijker dan een doosje aardbeien ingevlogen uit Egypte. Niet het land van herkomst, maar de vorm van transport is doorslaggevend. Vervoer per vliegtuig levert per kilo voedsel verreweg de meeste CO2-uitstoot op. Rijpe vruchten (papaja) en verse groenten van overzee (peultjes uit Kenia) komen in de regel uit het vliegtuig en zijn dus milieubelastend. Harde vruchten als bananen en kiwi’s (die onrijp vervoerd worden) met de trage boot mogen wel. Wie toch graag dingen uit het vliegtuig wil, moet er rekening mee houden dat de CO2-uitstoot van zijn maaltijd bijna vier keer zo groot is als een klimaatvriendelijke maaltijd van eigen bodem.

Tomaten en courgettes uit het Westland zijn weliswaar vlakbij verbouwd, maar slurpen energie. Voor de verwarming van de kassen is gas nodig; verantwoordelijk voor extra CO2-uitstoot. Het is een hels karwei om in de winkel na te gaan welke groenten en fruit uit de kas komen. Kennis van de groenteseizoenen is vereist. Milieu Centraal heeft op zijn website een groente- en fruitkalender staan, waarop de milieubelasting per product is na te zoeken. Asperges in februari? Foute boel, die komen met het vliegtuig uit Peru of uit een verwarmde Hollandse kas.

De grootste CO2-vervuilers op de menukaart zijn koeien. Niet alleen moet een koe vijf kilo gras en ander plantaardig voedsel eten teneinde in het slachthuis een kilo vlees op te leveren, ook de koeienmest geeft methaan af, een broeikasgas dat veel sterker is dan CO2. Een biefstukje van 150 gram kost evenveel CO2 als drie klimaatvriendelijke maaltijden. Ook koeienproducten, zoals kaas veroorzaken broeikasgas.

Vlees of kaas zomaar laten staan, is geen optie. Voor een gezonde maaltijd is tenslotte eiwit nodig. Wie niet aan de peulvruchten wil: kippen- en varkensvlees veroorzaken minder CO2-uitstoot dan koeievlees.

Dure, voorverpakte, koelverse maaltijden uit de supermarkt zijn minder nadelig dan je op het eerste gezicht zou denken. Aangezien de supermarkt op een centrale plek al het voedsel bereidt, wordt er verhoudingsgewijs weinig energie gebruikt bij het koken. Wie bij een kant-en-klare maaltijd extra op het milieu wil letten, moet wel beoordelen of de ingrediënten klimaatvriendelijk zijn.

Het is milieuadepten een doorn in het oog; plastic verpakking. Maar door plastic om komkommer en paprika te wikkelen, zal groente minder snel bederven of uitdrogen. Verpakking voorkomt verspilling. Als zo voorkomen wordt dat 10 procent van de producten wordt weggegooid, is plastic per saldo gunstig voor het milieu.

Een deksel op een pan met kokend water bespaart energie. Maar veel effect heeft dit niet. Slechts 10 tot 15 procent van alle energie die gebruikt wordt voor het bereiden van voedsel, wordt in de keuken verbruikt. Voordat de etenswaren in huis zijn, is al 85 tot 90 procent van de energie gebruikt. Telen, verwarmen, verwerken, verpakken en vervoeren, vreten energie.

Meer over