Leuke koetjes in de wei kosten wel geld

De eerste acties tegen de lage melkprijs zijn begonnen. Boeren delen gratis melk uit aan Aldi-klanten. 'En als de melkoorlog lang duurt, verharden onze acties.'

'No farmers, no food.'

'Als u hier koopt, wordt het platteland gesloopt.'

Met spandoeken, tractoren, zwaailichten, muziek en een luid loeiende koe zijn tientallen boeren donderdagochtend richting Woerden getogen om Aldi en haar klanten eens goed de waarheid te zeggen.

Actieleider Gerrit Roos deelt gratis pakken Campina-melk uit. 'Je krijgt het voor niks, want wij verdienen er in deze winkel toch niks aan', zegt hij tegen de klanten van de supermarkt.

Volgens de accountantskantoren ABAP, Accon, Alfa en de Gibo Groep is de kostprijs van melk 42 tot 45 eurocent. 'Wij krijgen er dertig cent voor', zegt Roos, 'omdat de supermarkten de melk te goedkoop verkopen.'

De prijs van melk zou in Nederlandse winkels volgens de Land- en Tuinbouworganisatie LTO meer dan 47 cent moeten zijn. Aldi zit daar vijf cent onder.

'Deze supermarkt haalt z'n melk uit Duitsland', verklaart secretaris Joke Visser van het NMV, het Nederlandse Melkveehouders Vakbond. 'Duitse melk is goedkoper omdat daar minder strenge eisen aan voedselveiligheid en dierenwelzijn worden gesteld. Maar omdat Aldi z'n melk hier in prijs heeft verlaagd, gaan de andere supermarkten mee. En daar lijden de Nederlandse boeren onder.'

Ook in Joure en Zwolle zijn gisteren tientallen melkveehouders en studenten van landbouwscholen bij filialen van Aldi tegen de melkprijs gaan protesteren.

Geen van de filiaalhouders wilde met de boeren in gesprek gaan, omdat ze van hun directie een spreekverbod hebben gekregen. Aldi-personeel mag nooit praten met de pers, en nu kennelijk ook niet met melkveehouders.

'Schandalig', noemt NMV-secretaris Visser dat. Maar eigenlijk ligt het probleem niet bij de supermarkt. 'De mens is een burger en consument', stelt Visser. 'De burger wil leuke koetjes in de wei, hier en daar een bloemetje, en melk waarvan hij zeker weet dat 'ie er geen diarree van krijgt. Maar zodra die burger de parkeerplaats van een supermarkt oprijdt, wordt 'ie plotseling consument. Die wil wel goedkope melk, maar dan moet de burger straks het platteland gaan onderhouden. En dat is duur. Héél duur.'

Eerder deze week zei onderzoeker Kees de Bont van het Landbouweconomisch Instituut (LEI) dat boeren alleen financieel gaan bloeden als de melkoorlog maanden of langer duurt. 'Als die enkele weken voortduurt, is er niet zoveel aan de hand', stelt De Bont.

Maar de NMV en LTO Nederland vrezen juist dat de prijzenoorlog 'een heel lang verhaal' gaat worden. De NMV blijft de komende weken actievoeren, waarschuwt Visser. En vrijdag wordt de actie Milk Watch van LTO Nederland operationeel. Bij LTO aangesloten boeren gaan morgen bij verschillende filialen van Aldi, Lidl, Super De Boer, Albert Heijn, Jan Linders, Jumbo en Edah de prijs van een liter halfvolle melk controleren. Als die 47 cent of lager is, komt de winkel op een zwarte lijst. Die wordt vervolgens op internet gepubliceerd.

Als de prijs volgende week dinsdag - wanneer de Milk Watch wordt herhaald - niet is gestegen, gaan de boeren actievoeren. 'Dat zullen aanvankelijk publieksvriendelijke acties zijn', zegt Jack Luiten van LTO Nederland, maar ze 'verharden' als de melkoorlog lang voortduurt.

De SP-Kamerleden Krista van Velzen en Arda Gerkens pleitten donderdag in een open brief aan de ministers Veerman (Landbouw) en Brinkhorst (Economische Zaken) voor een verbod op het stunten met de melkprijs.

'Op dit moment worden melkveehouders en kleine ondernemers over de kling gejaagd', schrijven zij. 'Dat is funest voor milieu en dierenwelzijn (...) en draagt bij aan de afbraak van de sociale samenhang in de wijken, omdat de grote supermarktketens de buurtwinkels uit de markt drukken.'

Meer over