Lange bars, vlotte schenkers

Een wijntripje is populair in de valleien van de Sonoma en Napa. Wijnboeren doen er niets liever dan hun gasten op wijn onthalen....

Mike Benziger is een gelukkig mens deze zondagochtend. ‘Er zijn meer dan tweehonderd wijngaarden, die jullie hier in Sonoma Valley hadden kunnen bezoeken. En jullie hebben ons uitgekozen. Dat maakt me blij.’

Het groepje bezoekers dat net tien dollar heeft neergelegd voor een rondleiding klimt gewillig op de houten banken van de wagen, die achter een oranje tractor hangt. Benziger trekt een paar knaloranje oordoppen over zijn oren en start de tractor.

‘Don’t fall off’, roept hij als het voertuig zich knorrend in beweging zet.

In draftempo tuffen we over de Benziger Family Winery, 34 hectare wijnstokken in een groene heuvelkom die zich uitstrekt onder de stralende Californische zon. Onderweg zet Benziger de tractor af en toe stil om uitleg te geven.

De Benzigers boeren biologisch-dynamisch, wat wil zeggen dat ze geen pesticiden of kunstmest gebruiken. Plagen worden bestreden met ‘good bugs’. ‘En voor het grote ongedierte hebben we coyotes en de jongens daarboven’, zegt Benziger, wijzend op een grote condor die hoog in de lucht zijn rondjes draait.

Na een bezoekje aan de wijnmakerij en de gloednieuwe betonnen wijnkelder met lange rijen houten vaten storten de bezoekers zich op een proeverij van Benzigers wijnen: een Reserve Chardonnay 2004 en een soepele Oonapais Sonoma Mountain Red 2004.

‘Die gaat geweldig bij je biefstuk’, zegt Benziger smakkend. ‘En denk eraan mensen, als je hem hier koopt, krijg je 20 procent korting. Vergeet niet een bezoek te brengen aan onze winkel.’

Welkom in het Bourgondië van de Verenigde Staten. Wat Frankrijk is voor Europeanen, is Californië voor Amerikanen: de plek waar je heen gaat voor eten, drinken en romantiek.

Drie huwelijken worden er dit weekend voltrokken in Sonoma, een stadje drie kwartier rijden van San Francisco. Onder de bomen op Sonoma Plaza wordt net het jaarlijkse wijnfestival gevierd onder de klanken van Afrikaanse highlife en jankende hard rock-gitaren.

Dikke Dodges, stoere Nissan Frontiers en andere bullebakken van auto’s staan geparkeerd voor de gebouwen die neergezet lijken door een dronken projectontwikkelaar: originele 19de-eeuwse Mexicaanse galerijwoningen tegenover een roze theater in renaissance-stijl en een neoklassiek gemeentehuis met een vlag op de toren.

Op dit plein begon in 1846 de Californische revolutie, toen een groep blanke kolonisten de Mexicaanse generaal Mariano Vallejo aan de kant schoof en de onafhankelijkheid uitriep. De generaal gaf zich over zonder een schot te lossen en dronk na afloop een glas wijn met de overwinnaars.

De generaal bleef en legde samen met een Hongaarse graaf de basis voor een bloeiende wijnindustrie, die niet alleen prima wijnen produceert, maar tevens is uitgegroeid tot een toeristische trekpleister van jewelste.

De 27 kilometer lange Sonoma Valley is bezaaid met wijngaarden waar wijnboeren niets liever doen dan gasten op wijn onthalen. De reden is simpel: veel wijnmakers verdienen een dikke boterham met de verkoop aan huis, voor sommigen is het zelfs hun reden van bestaan.

En dus gaan de flessen gul rond aan de glimmend gepoetste houten bar van het iets noordelijker dan Benziger gelegen Ledson Castle, een van nieuwigheid glimmend kasteel in Normandische stijl, neergezet door een bouwondernemer die in de wijn is gegaan. Bezoekers verdringen zich beleefd om een glaasje mee te pikken. Desgevraagd wordt uitleg gegeven (‘Very oakey, this one, but tremendous fruit’).

Daarna kan er worden geshopt in de winkel of kan er een lidmaatschapformulier voor de wijnclub worden ingevuld. Elk wijnhuis heeft zijn eigen club. Leden krijgen extra korting. Ledson verkoopt niks aan handelaren, zegt een van de schenkers. Alle wijn gaat rechtstreeks naar particulieren en clubleden.

Zo gaat het overal. Of je nu binnenloopt bij KAZ, een eenmanswijngaard gerund door een oude hippiefotograaf, of Imagery dat zijn wijnetiketten laat maken door kunstenaars. Lange bars, bezoekers in vrijetijdskleding en schenkers die vlot met de fles rondgaan.

Vroeger werd er gratis geschonken. Totdat sommige bezoekers de proeverijen ontdekten als een manier om voor niks dronken te worden. Sindsdien vragen de wijnhuizen een kleine vergoeding (5 dollar voor 5 wijnen). Wat niet wil zeggen dat er niet meer dronken gereden wordt. Proeven is drinken hier. Spuugbakken zijn er wel, maar die worden nauwelijks benut.

Maar ondanks frequente politiecontroles is een wijntripje een populair dagtochtje. En niet alleen voor wijn-diehards. Op zondag is de weg door Sonoma Valley een optocht van stellen in cabrio’s en volgepakte gezinswagens. Op picknickplaatsen onder de bomen doen ze zich te goed aan wijn en eten uit de wijngaardwinkel.

De echte wijnliefhebbers komen buiten het weekend beter aan hun trekken. Toch is het zelfs op maandagochtend al druk in Buena Vista, een van de oudste wijnhuizen van Sonoma, dat nog door generaal Vallejo zelf is gesticht.

Aan de lange houten bar op een vloer van rode plavuizen staat Tom Kane, een 54-jarige luchtmachtofficier uit Illinois, met crew cut kapsel en korte broek. Wat je doet, zegt hij, is een rondje maken langs wijngaarden die je wat lijken. ‘Vervolgens zoek je de beste wijnen uit en die bestel je thuis via internet.’

Kane is al eerder hier geweest en heeft deze keer zijn vriend Ron meegenomen. Wijnschenker Doug ruikt klandizie. Met veel grappen en grollen (‘Een bekende Franse wijnmaker stuurt zijn beste witte wijn in voor een analyse. Na twee weken komt de uitslag terug. Verwachtingsvol maakt hij de brief open. ‘Uw paard heeft diabetes’, staat er.’) schenkt hij in hoog tempo zijn beste wijnen.

Een uurtje later trekt Ron, goedgehumeurd door alle glaasjes wijn, zijn credit card om voor vijfhonderd dollar wijn af te rekenen. Prijzen van 25 tot 45 dollar per fles zijn gangbaar. Lachend haalt hij zijn schouders op: ‘Het leven is te kort om goedkope wijn te drinken.’

Lang zullen ze thuis niet in de kelder liggen, want aan bewaarwijnen zoals in Frankrijk, doen Amerikanen niet, zegt wijnmaker Mike Benziger. ‘Uit onderzoek blijkt dat een fles wijn gemiddeld twaalf uur na aankoop wordt gedronken. Dus waarom zouden we moeilijk doen.’

Van Sonoma naar Napa is een uur met de auto. De mooiste weg gaat dwars over de bergrug die de valleien van elkaar scheidt. De weg slingert zich omhoog tussen de bossen, die vroeger nog ongerept waren, aldus de in Sonoma geboren en getogen Dan Eraldi, eigenaar van Eraldi’s Men’s Wear. ‘Toen kon je zo met je paard van Sonoma naar Napa rijden.’ Nu is het landschap opgedeeld tussen villa’s met hekken eromheen.

Aan de andere kant strekt zich de vallei van de Napa-rivier uit. Breder, vlakker en uitgestrekter dan het dal dat de Sonoma creek heeft uitgegraven. Sonoma en Napa worden vaak in één adem genoemd, maar het verschil in sfeer is onmiskenbaar. Sonoma is knus, Napa is glamorous.

Napa is ook bekender dankzij de grote namen die hier hun thuis hebben. Het prestigieuze Opus One bijvoorbeeld, ooit begonnen als samenwerking tussen de beroemde Californische wijnmaker Robert Mondavi en zijn al even fameuze Franse tegenvoeter Baron Philippe de Rothschild.

Het gerenommeerde wijnhuis, gehuisvest in een gebouw dat van veraf het meeste weg heeft van een gigantische molshoop, is alleen op afspraak te bezoeken. Over de door een zuilengalerij omzoomde binnenplaats strijken zachte tonen van klassieke muziek, begeleid door het klik-klak-geluid van een groepje vrouwelijke wielrenners op fietsschoentjes.

Wat wil je, zegt de onberispelijk geklede directeur public relations Roger Asleson. ‘Dit is Californië. Waarschijnlijk kopen ze een hoop wijn.’ In de hypermoderne wijnmakerij achter de elegante façade wordt maar één wijn gemaakt: de Opus One. De houten vaten – vanaf jaargang 1979, het jaar waarin Opus One werd gesticht – liggen in een schemerig verlicht amfitheater onder de grond te rijpen.

Baas boven baas: Rubicon, de overbuurman van Opus One, heeft een nog beroemdere eigenaar. Filmregisseur Francis Ford Coppola kocht hier in 1975 670 hectare wijngaard en twintig jaar later het bijbehorende 19de-eeuwse kasteel. Het geld daarvoor verdiende hij met twee kaskrakers, zegt gids Harold. ‘Francis zegt altijd: de Godfather kocht mijn wijngaard, Dracula mijn kasteel.’

Een rondleiding over Rubicon kost 25 dollar. Volgens Harold is die entreeprijs ingesteld omdat te veel mensen alleen op de beroemde naam afkwamen en de filmattributen die in het kasteel stonden uitgestald: het bureau van de Godfather, de bamboe kooi uit Apocalypse Now en Coppola’s vijf originele gouden Oscars.

De filmspullen verhuizen binnenkort naar Coppola’s nieuwe wijngoed in Healdsburg, een stukje noordelijker. Rubicon, waar Coppola zelf ook woont in een afgeschermd landhuis, wordt geheel gewijd aan wijn maken. ‘Zo wil Francis het.’

Maar zoals Sonoma niet een en al rurale kneuterigheid is – veel kleine wijnbedrijven zijn opgekocht door grote concerns – zo draait Napa niet alleen om grote namen. Aan de Silverado Trail, een rustigere parallelweg van de drukke hoofdweg, ligt Casa Nuestra.

Naast de zandweg door de wijngaarden staat een bord: ‘Langzaam rijden, wijnstruiken houden niet van stof.’ De weg voert naar een houten barak met een paar geiten voor de deur. Binnen, tussen oude hippieposters en foto’s van Martin Luther King en Elvis Presley, hanteert Stephanie de fles.

Casa Nuestra hoort tot de allerkleinsten met een productie van 24000 flessen per jaar. Achterop elke fles zit een sticker met de tekst ‘embrace peace’. Een idee dat opkwam na 9/11, zegt Stephanie. ‘We hebben uitgerekend dat gemiddeld vier mensen een fles in handen hebben, dus zo bereiken we 96 duizend mensen.’

De boodschap gaat de wereld rond, want Casa Nuestra heeft leden tot in Japan en zelfs één lid in Nederland. ‘In Borculo’, zegt Stephanie na een blik in het ledenbestand. Wat het kost om wijn naar Nederland te verschepen? ‘Pakweg 65 dollar per drie flessen.’ Per fles bijna evenveel als de kostprijs. Dan kun je ze beter hier opdrinken.

Meer over