ColumnPeter de Waard

Krijgen de dollarsceptici ooit een keer gelijk?

Het is een sekte binnen de valutahandel: de dollarsceptici. Het zijn de handelaren die overtuigd zijn dat de dollar tot de ondergang is gedoemd. De dollar is het papier niet waard waarop het wordt gedrukt.

Helaas is de ineenstorting van de dollar inmiddels al vaker voorspeld dan de ondergang van de wereld. En de profetie komt nooit uit, zodat de argumenten van de sceptici bijna altijd door het ware geloof worden weggehoond.

In juli nam de waarde van de Amerikaanse munt ten opzichte van de euro en ook bijna alle andere munten in de wereld flink af. Er moet nu 1,18 dollar voor een euro worden betaald. Begin juli was dat 1,09 dollar. Het is meer dan tien jaar geleden dat de dollar in één maand zoveel terrein verloor. En dat is merkwaardig, omdat in tijden van crises de dollar meestal als veilige haven wordt gezien. De dollarsceptici proberen meteen hun gelijk weer te halen in de hoop dat iedereen zich van de munt afkeert.

Maar de dollar kan niet kapot worden gespeculeerd, omdat het nu eenmaal de sleutelvaluta is van de wereld. De ondergang van de dollar zou een mondiale financiële apocalyps veroorzaken die niemand wenst. Complete landen zouden ineens geen deviezenreserves meer hebben. Van de wereldwijde valutareserves – zo’n 11 duizend miljard dollar (11 biljoen) – bestaat 60 procent uit dollars. Als een land als China dat 3000 miljard dollar aan dollars in kas heeft, als een soort van mallotige wraakactie die op de markt zou gooien, zou het zich ongenadig in de voet schieten. Alleen heel omzichtig kunnen wat dollars worden ingeruild voor bijvoorbeeld goud. Maar er zal nooit voldoende goud zijn om de dollar te vervangen.

Als de dollar de munt zou zijn van een gewoon land zou die allang aan hollende inflatie ten onder zijn gegaan. Zelfs de knapte economen hebben geen idee hoeveel dollarbiljetten er in de wereld rondzwerven of tegoeden in dollars er mondiaal uitstaan. De Fed, de centrale bank van het land, is veertien jaar geleden gestopt met de publicatie van de zogenoemde M3, de ruimste definitie van de geldhoeveelheid waartoe behalve chartaal geld, girale tegoeden en kortlopende deposito’s ook langer lopende middelen behoren. Maar het lijdt geen twijfel dat het vele tientallen biljoenen is.

De Amerikanen hebben sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog zoveel dollars over de wereld heen gestrooid dt iedereen daar door wordt gegijzeld. Uit de laatste publicatie van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) blijkt dat vorig jaar in 88 procent van alle valutatransacties in de wereld een van de twee munten de dollar was.

De sekte van de dollarsceptici kan alleen gelijk krijgen als er een alternatief is. De euro, de tweede munt ter wereld, is dat alvast niet - die verliest eerder terrein dan dat het als reservevaluta oprukt.

Als de dollarsceptici ooit gelijk willen krijgen, dan zullen er eerst voldoende gelovigen in een alternatief moeten zijn opgestaan.

Meer over