Krijco paait gemeenten met nieuw casino-concept

Het bedrijf Krijco werd groot met speelautomaten - 'zeg nooit gokkasten'. Nu stort de firma zich op luxere casino's, zij het met kunstmatige croupiers....

Deedee Derksen

Geen luxe fiches komen er aan te pas in dit amusementscentrum van Krijco in Zeist. Geen echte croupier ook, maar een vriendelijk klinkende vrouwenstem die wordt aangestuurd door een computer. Toch: hier wordt het chique roulettespel gespeeld. En op (elektronische) paarden gegokt. Niks geen duistere gokhal vol fruitautomaten. Lekker licht is het er, de stoelen zijn bekleed met rood velours en de klant krijgt gratis koffie.

Casino, noemt directeur Corry van Amstel van Krijco dit nieuwe fenomeen in de particuliere amusementsindustrie. De toekomst, volgens haar. 'Wij bouwen momenteel aan een landelijke keten van luxe casino's.' Het is voorbij met de ouderwetse gokholen en smoezelige cafetaria's waar het Amersfoortse bedrijf groot mee werd. 'Wij willen niet langer worden geassocieerd met het obscure imago dat de automatenhal heeft. Casino dekt de lading veel beter.'

Het enige echte Holland Casino (met het monopolie op live tafelspelen zoals roulette en blackjack) mag dan tegen de benaming zijn, daar heeft Van Amstel geen enkele boodschap aan. 'Ik heb de Dikke van Dale er eens op nageslagen: een casino is een gelegenheid waar je gokspelen kunt beoefenen. En dat is precies wat wij doen.'

Een bredere doelgroep hoopt ze op deze manier te trekken en, heel belangrijk: in de smaak vallen bij de gemeenten. Over gokken ontstaat namelijk geheid een hevige discussie in de gemeenteraad, weet Van Amstel (52) . Over de maatschappelijke bezwaren versus de financiële voordelen gaat het meestal. Dan zal een voornaam 'casino' dat ook een stadion sponsort, eerder mogen komen dan de zoveelste speelhal waardoor de straat verder verloedert.

Grootse plannen heeft Van Amstel. Twee gokgelegenheden per jaar wil ze openen. Niet in krappe pandjes in achterafstraten, maar in grote 'leisure-centra' met ook bowling en fitness aan de randen van de stad. Boxmeer en Roermond zijn als eerste aan de beurt.

Ook haar concurrenten zien de kansen, zoals JVH Gaming. Die heeft nu vijf 'Jack's Casino's'; dat moeten er dertig worden. Ook zijn er plannen voor zogeheten hotel-casino's met de keten Van der Valk. De eerste is onlangs geopend in Gilze-Rijen. Een groot succes, volgens locatiedirecteur Kastelijns . 'Hier komen opvallend genoeg vooral veel vrouwen.'

De snelle opkomst van de speelautomatencasino's staat in schril contrast met het landelijk beleid dat overheidsbedrijf Holland Casino slechts mondjesmaat mag uitbreiden. 'Het gebeurt steeds vaker dat gemeenten bij gebrek aan een Holland Casino uitwijken naar een casino in de vorm van een grootschalige amusementenhal', zegt Abigail Hall, woordvoerder van Holland Casino.

Een verontrustende ontwikkeling, vindt Holland Casino en ook het College Toezicht op Kansspelen . Het college laakt de ondoorzichtigheid van de branche, en dringt bij minister Donner aan op onafhankelijk toezicht voor de speelautomatencasino's. 'Nu behoren gemeenten het toezicht te houden', aldus een woordvoerder. 'Maar die hebben dan een dubbele pet op, want ze profiteren ook als zo'n casino zich bijvoorbeeld in een nieuw voetbalstadion vestigt.'

Hall van Holland Casino: 'Als staatsmonoplist moeten wij de consument beschermen tegen gokverslaving, illegaliteit en criminaliteit. Daarom zijn wij aan veel meer regels gebonden dan de speelautomatencasino's.'

Van Amstel kent 'de klaagzang'. Hypocriet, vindt ze. 'Wij zijn minstens zo serieus met de aanpak van gokverslaving.' Eigenhandig heeft ze in 1987, toen zij de zaak overnam van de broers Krijnen, de minimumleeftijd verhoogd naar 21 jaar. 'Terwijl het wettelijk minimum achttien is.' Bovendien: 'Bij Holland Casino mag op acht kasten tegelijk worden gespeeld, bij ons maar op een.'

Gokverslaafden zijn ook niet eens goed voor de zaken. Van Amstel: 'Iemand die in de problemen zit, en al zijn geld vergokt, zijn we op een gegeven moment kwijt. Liever hebben we iemand die elke zaterdag, als de vrouw een truitje gaat kopen, vijf tientjes komt storten. Die doet dat twintig jaar.'

Van Amstel heeft Krijco, ook prominent aanwezig in het vastgoed en de horeca in de regio Utrecht, groot gemaakt. Met negen man personeel begonnen ze in 1975, nu werken er tweehonderd mensen. In de zestien amusementscentra staan achthonderd speelautomaten - 'zeg nooit gokkasten'. 'In de jaren tachtig maakten we zelf kasten. Hadden we een hele speelautomatenfabriek', memoreert Van Amstel. 'Nu komen de spellen allemaal uit Engeland en Amerika. Nederlandse spelletjes slaan meestal niet aan.'

In haar luxueuze 'casino' in Zeist, waar de klant zelfs een hele Indische rijsttafel gratis kan krijgen, komen nieuwsgierige gemeenten regelmatig kijken of het wat voor hen is, zo'n amusementshal. Van Amstel onderhoudt graag nauwe contacten met ze. In thuisstad Amersfoort sponsort ze bijvoorbeeld de Keistadfeesten en de Jazzdagen. In Bussum (met een gokhal) kwam een gemeenteambtenaar in opspraak die zijn kinderen liet tennissen bij een door Krijco gefinancierde club.

Het is voorzichtig manoevreren. 'Ik kan echt niet zomaar naar de gemeente gaan: ''Hallo, kan ik hier een speelautomatenhal openen?''.' Maar van Amstel weet hoe ze moet overtuigen. Haar aanpak: 'Een totaalconcept'. Een evenementencentrum bijvoorbeeld, compleet met discotheek en een bioscoop (Roermond, Boxmeer, Hoogeveen) of zelfs de renovatie van een hele buurt (Harderwijk).

In Hoogeveen ging het mis. De raad stemde vorige maand tegen de komst van een casino in een groot evenementencentrum. Of dat centrum er dan nog wel komt, is maar zeer de vraag. Dus sluit niemand uit dat de gemeente zich alsnog laat verleiden.

Alleen blijkt de weerstand onder burgers dan vaak groot. In Zwolle werd recent een referendum georganiseerd door mensen die zich keerden tegen de plannen het nieuwe voetbalstadion deels te financieren met 'gokgeld'. De speelhal (van Krijco's concurrent Flash Casino's) komt er niet.

Harderwijk ging wel overstag. Van Amstel zegde het gemeentebestuur toe de hele omgeving van het toekomstige casino aan te pakken. Nu bezit Krijco acht panden in het uitgaansgebied. De coffeeshop en de shoarmatenten die erin zaten zijn gesloten of uitgekocht, en knusse restaurantjes erin gezet.

'Dan maken we een leuk wijnbarretje voor de ouderen en een tapasbar voor de jongeren. Voorop staat dat er veel traffic in de straat komt voor de casino's', verklaart van Amstel. Wethouder Henk Schipper (PvdA) is 'zeer tevreden' met het resultaat. 'Liever een gokhal dan een danshal. Dat levert veel minder overlast op.'

Al die gigantische investeringen zijn het ruimschoots waard om de Krijco-casino's te laten groeien, zegt Van Amstel, wiens voorgangers de gebroeders Krijnen (tevens nog grootaandeelhouders) figureren in de Quote Top-500 rijkste Nederlanders. De inkomsten van Krijco (omzet 25 miljoen euro in 2004) komen naast de amusementscentra (de hoofdmoot) ook uit speelautomaten in de horeca, horecaondernemingen, vastgoed en projectontwikkeling.

Meer over