Kredietbeoordelaar geeft Zuid-Afrika 'junkstatus' na massaontslag in kabinet

Kredietbeoordelaar S&P heeft maandag de kredietwaardigheid van Zuid-Afrika verlaagd naar junkstatus. Die verlaging volgt op het besluit van president Zuma om 9 van zijn 35 ministers te ontslaan, onder wie de minister van Financiën. De kredietwaardigheid van junk heeft buitengewoon kostbare consequenties: beleggers zullen in het vervolg alleen tegen zeer hoge rentes geld willen lenen aan de Zuid-Afrikaanse overheid.

Protesten tegen president Zuma in Pretoria na het ontslag van minister van Financiën Gordhan.Beeld afp

S&P hekelt de verdeeldheid binnen de ANC-regering. 'Wij denken dat de kabinetswijziging van president Zuma een groot risico voor de begrotings- en groeiperspectieven inhoudt,' schrijft S&P, verwijzend naar de kabinetswisselingen. De economie van Zuid-Afrika groeit nauwelijks (vorig jaar slechts met 0,3 procent, een jaar eerder was dat nog 1,3 procent) en de werkloosheid bedraagt 27 procent.

Machtswissel

Tot de ontslagen ministers behoort Pravin Gordhan, de internationaal gerespecteerde minister van Financiën. Gordhan was een van de weinigen in het kabinet-Zuma die pleitten voor een strak begrotingsbeleid. Hij lag regelmatig in de clinch met Zuma over diens vermeende vriendjespolitiek.

De opvolger van Gordhan, Malusi Nkanyezi Gigaba, zei het strakke begrotingsbeleid voort te zetten om terig te keren naar economische groei. Daarnaast zet Gigaba naar eigen zeggen hoog in op nivellering: 80 procent van de bevolking van 54 miljoen mensen is zwart, maar het merendeel van het eigendom van grond en kapitaal is in handen van de blanken die slechts 8 procent uitmaken van de bevolking.

Kostbare afwaardering

De afwaardering van de kredietstatus heeft tot gevolg dat veel grote beleggers niet meer mogen beleggen in Zuid-Afrikaanse staatsleningen. Bij pensioenfondsen verhinderen interne beleggingsvoorschriften veelal de aankoop van staatsleningen met een junkstatus. Dat maakt dat de groep geldverschaffers voor Zuid-Afrika kleiner wordt. De resterende groep zal een hogere rente eisen.

Nadat S&P de afwaardering had bekendgemaakt, daalde de Zuid-Afrikaanse Rand ten opzichte van de dollar en schoot de rente op staatsleningen omhoog - een teken dat beleggers weinig vertrouwen hebben in de kredietwaardigheid van een land. Ter vergelijking: beleggers beschouwen Russische en Braziliaanse obligaties op dit moment als minder risicovol.

Naast S&P zijn er andere belangrijke kredietbeoordelaars zoals Moody's en Fitch. Sinds 2000 stond Zuid-Afrika bij alle belangrijke beoordelaars in de boeken als kredietwaardig. Het is de vraag welke andere beoordelaars S&P volgen in de afwaardering. Moody's komt aanstaande vrijdag met bericht.

Meer over