Nieuws

Koersen hard onderuit, uit angst voor rentestijging, escalatie Oekraïne-conflict en krapte arbeidsmarkt

De rente begint weer te stijgen, op de arbeidsmarkt dreigt krapte, Oost-Europa verkeert in onzekerheid, en de logistiek kan het herstel van de wereldhandel niet bijhouden. Angst regeert de beurzen, dus dalen de koersen.

Peter de Waard
Een medewerker van de New York Stock Exchange.  Beeld AP
Een medewerker van de New York Stock Exchange.Beeld AP

De effectenbeurzen zijn weer terug bij af. De AEX, de graadmeter van de beurs van Amsterdam, heeft alle winsten over de laatste zes maanden verloren zien gaan. Maandag was weliswaar geen zwarte beursdag, maar wel een dieprode. De AEX sloot op 738,66 punten, 3,2 procent lager dan vrijdag. Hiermee staat de AEX weer op dezelfde stand als begin juli 2021. In november stond de index nog op 827,57.

De Dow Jones-index zakte maandag naar 33.500 punten, bijna drieduizend punten lager dan eind december. De bredere S&P 500 stond maandag op 4289 tegen 4750 op 1 januari. Belangrijkste oorzaak van de koersdalingen is de kans op een renteverhoging in de VS. Verwacht wordt dat de Federal Reserve (Fed), het Amerikaanse stelsel van centrale banken, woensdag zal aankondigen de rente in maart te zullen verhogen. Dat zou de eerste concrete stap zijn in een reeks van renteverhogingen. Al sinds november, toen uit de notulen van de Fed bleek dat de steun voor renteverhogingen toenam, zijn de koersen aan het dalen. Een hogere rente maakt obligaties aantrekkelijker als belegging ten koste van aandelen.

null Beeld

Inflatie

Daarnaast zal het opkoopprogramma van obligaties worden afgebouwd, waardoor ook hypotheek- en bedrijfsleningen duurder zullen worden. Hiermee zou een einde komen aan het stimuleringsprogramma dat eigenlijk al sinds de kredietcrisis van 2008 loopt, en dat werd opgevoerd bij de uitbraak van de coronapandemie begin 2020. De Fed voelt zich gedwongen iets aan de rente te doen nu de inflatie steeds verder oploopt. In december waren de prijzen 7 procent hoger dan in december 2020.

Verder neemt ook de krapte op de arbeidsmarkt toe. De werkloosheid is gedaald tot 3,9 procent. Er is angst dat dit kan leiden tot een loon- en prijsspiraal die niet meer in de hand is te houden. Ook de toegenomen spanningen in Oost-Europa en de onzekerheid over het herstel van de wereldhandel en logistiek spelen een rol bij de koersdalingen.

Tegenvallende winstcijfers

Er is ook enige zorg over de winstcijfers van de grote beursfondsen. Philips meldde maandag nieuwe tegenvallers en verloor op de beurs 4,6 procent. Groter waren nog de verliezen van de techbedrijven. Betalingsdienstverlener Adyen was de grootste daler in de hoofdindex met een koersdaling van 8,8 procent, gevolgd door chipbedrijf ASMI (min 8,5 procent) en maaltijdbezorger Just Eat Takeaway (min 8,4 procent). In de VS verloor het aandeel Netflix in drie dagen bijna 30 procent.

Ook de koers van de bitcoin is sinds november onderuit gegaan. Op 8 november was de cryptomunt nog bijna 60 duizend euro waard. Maandag kwam de koers zelfs even onder de 30 duizend euro. Reden zou zijn dat tegenwoordig vooral grote institutionele beleggers in populaire cryptomunten investeren. Zij zien het als eenzelfde beleggingscategorie als aandelen en stappen eruit als de rente stijgt.

Meer over