zes vragen

Koers AEX breekt voor het eerst door de grens van 800 punten

De AEX overschreed vanmorgen de 800 punten. Die grens leek een jaar geleden onbereikbaar. Wat is er aan de hand? Zes vragen.

Beursplein 5 in Amsterdam. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beursplein 5 in Amsterdam.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Hoe spectaculair zijn de koersstijgingen van de AEX dit jaar?

In historisch opzicht zeer spectaculair. De AEX, de graadmeter van de beurs in Amsterdam, sloot eind 2020 op 624,61 punten. Dit betekent dat de index na negen maanden al met bijna een derde is gestegen. Dat is de op een na grootste jaarwinst deze eeuw, na die van 2009. Destijds krabbelde de beurs omhoog na de kredietcrisis.

null Beeld

Is de AEX een uitzondering, of doen ook andere indices het zo goed?

De Midkap-index, de graadmeter van de eerste divisie van de beurs, is dit jaar met 16,8 procent gestegen. De Dax van de beurs in Frankfurt steeg met 16 procent en de FT100 (‘Footsie’) van de beurs van Londen met 9 procent. De AEX doet het aanzienlijk beter. Dat is vooral te danken aan het feit dat nogal wat ict-giganten in de index staan, zoals ASML, Asmi, Besi, Adyen en Prosus. Deze bedrijven wegen allemaal zwaar mee in de index. Met een stijging van 26 procent verslaat de AEX ook de Dow Jones (+18 procent), de Nasdaq (+ 21 procent) en de S&P-index (+24 procent), de belangrijkste indices van de Newyorkse beurzen.

Waarom doen de beurzen het zo goed tijdens de pandemie?

De grote beursgenoteerde multinationals hebben minder last van deze crisis gehad dan op voorhand was voorspeld. Ze presteren bijna allemaal boven verwachting. De halfjaarcijfers – van Facebook tot Apple, van ABN Amro tot Aegon en van DSM tot SBM Offshore – bleken deze zomer allemaal beter te zijn dan waarop analisten hadden gerekend. De grote bedrijven profiteren eigenlijk meer van de crisis dan dat ze eronder lijden.

Daarnaast staan alle geldsluizen open. De Europese Centrale Bank koopt voor 1.850 miljard euro aan leningen op, naast een maandelijks programma van 20 miljard. De Fed koopt elke maand voor 120 miljard dollar aan Amerikaans schuldpapier en zelfs aandelen op.

Daarnaast kopen veel bedrijven eigen aandelen op, omdat ze niet weten wat ze met hun geld moeten doen vanwege gebrek aan investeringsideeën. Er is geen alternatief voor aandelen. De rente is nog altijd 0 procent of zelfs negatief ondanks een oplopende inflatie. Wie spaart of zijn geld in vastrentende waarden belegt, verliest. Zelfs spectaculair door de oplopende inflatie. De markt voor cryptovaluta is te klein, die van vastgoed te veel gericht op de lange termijn, zodat beleggers vooral in aandelen stappen.

Wie profiteren ervan?

Wij allemaal. Niet alleen mensen die zelf beleggen, maar ook mensen die in een pensioenfonds zitten of een levenpolis hebben. Pensioenfondsen en verzekeraars zijn de grootste beleggers in aandelen. De rijken profiteren natuurlijk het meest. Zij hebben vaak al hun geld in aandelen zitten, terwijl Jan Modaal zijn geld meestal op een spaarrekening zet. De laagste inkomens hebben helemaal geen spaarpotje noch een fatsoenlijke pensioenregeling. De koersstijgingen vergroten daardoor de ongelijkheid.

Het tij moet toch een keer keren?

What goes up, must come down’, luidt een van de beurswijsheden. Alleen weet niemand precies wanneer. Er wordt geroepen dat aandelen nog nooit zo duur zijn geweest. Veel indicatoren staan op rood en voorspellen een koerscorrectie of zelfs een crash. Maar dan moet er wel een alternatief zijn voor aandelen. En voorlopig lijken de centrale banken noch de overheden van plan te zijn om op korte termijn te stoppen met het stimuleren van de economie uit angst dat er dan echt een recessie uitbreekt. Hoe dan ook, een andere beurswijsheid kwam dit jaar zeker niet uit: ‘Sell in May and go away. But remember, come back in september‘. Wie dat advies had gevolgd, had nu een prachtige koersrally gemist.

Dus de AEX kan nog stijgen naar de 1000?

Er zijn analisten die daarin geloven. Neem technisch analist Royce Tostrams, die zijn voorspellingen baseert op grafieken met trendlijnen en weerstandsniveaus. Hij ziet een zeer krachtige opgaande beweging die tot ver in dit decennium kan aanhouden. Nagenoeg alle indices hebben belangrijke technische weerstanden doorbroken. Daar tegenover staan de zwartkijkers die een enorme crash vrezen, omdat de aandelen zijn overgewaardeerd. Jeremy Grantham van vermogensbeheerder GMO waarschuwde al begin dit jaar voor een crash die de zeepbellen van 2001 en 1929 doet verbleken. Michael Burry, bekend van het boek en de film The Big Short, noemt het huidige koersniveau de grootste speculatieve zeepbel aller tijden. De AEX zou zogezegd ook kunnen zakken tot 431 punten, de stand van vorig jaar maart.

Dit is een geactualiseerde versie van een artikel dat eerder deze maand op Volkskrant.nl verscheen

Meer over