Klootwijk laat zich op zee verrassen

Het wordt geen programma dat ergens op lijkt. Verrassing en verwondering gaan de boventoon voeren, zegt Wouter Klootwijk. De komende acht weken is hij te zien in een serie die draait om vis: Klootwijk aan zee....

Mac van Dinther en Maud Effting

Eetschrijver Klootwijk is bekend van het tv-programma Keuringsdienst van Waarde, dat vanaf oktober weer wordt uitgezonden. In de tussentijd is er Klootwijk aan zee. De auteur van onder andere De Goede Visgids koesterde al jaren de wens een programma over vis te maken. 'Ik vertelde op de redactie weleens iets over vis. Dan vielen de monden open van verbazing: jee, wat weet jij veel over vis.'

Wat hij dan vertelde? 'Simpele dingen. Over mosselzaad bijvoorbeeld.' Dat dat niet echt zaad is; het zijn babymossels die worden opgevist en elders weer worden uitgestrooid om op te groeien tot volwassen mossels.

Op visgebied ben je in Nederland al gauw een deskundige, aldus Klootwijk. 'De kennis van vis is sensationeel gering. Ik ken koks die stagiairs krijgen die niet eens weten hoe een vis in elkaar zit. Dat wil kok worden, maar kent vis alleen als vierkante blokjes met een korstje van paneermeel.'

In zijn programma doet Klootwijk elke aflevering met een viskotter een Nederlandse haven aan, op zoek naar verhalen. In de eerste aflevering is Klootwijk in Yerseke, waar hij een mosselvisser vraagt wat een Zeeuwse mossel is. 'Dat is een mossel die je in de Oosterschelde gooit, is het antwoord. En het is nog waar ook, want de Oosterschelde smaakt heel anders dan de Waddenzee.'

Niet alles is van tevoren geregisseerd; toeval en verrassing mogen een grote rol spelen. 'Ik ben een soort zwerver die met verwondering ziet wat er allemaal rond vis te doen is.' Zo staat Klootwijk eveneens in Yerseke aan de kade als een mosselboot aanlegt die wilde oesters heeft opgevist.

'Niet om ze te verkopen, maar omdat het een plaag is. Ik neem een stel van die oesters mee en eet ze 's avonds aan boord van mijn eigen schip. Gigantische dingen die ik met een schroevendraaier moet openmaken. Ze smaken geweldig. Hoezo plaag? Opeten!'

In aflevering drie vliegt hij - op zoek naar kabeljauw - naar de Lofoten, een Noorse eilandengroep, waar hij knotsen van kabeljauwen vangt. 'Iedereen denkt dat het slecht gaat met de kabeljauw omdat er in de Noordzee zo weinig zit. Maar er zijn meer zeeën. Rond IJsland en in de Barentszzee gaat het geweldig met de kabeljauw. Die kun je rustig eten.'

Hij gaat spiering vissen op het IJsselmeer en komt erachter dat Scheveningen een belangrijke haven is geworden voor inktvis. 'Het schijnt dat die door de klimaatsverandering naar het noorden opschuift. Een paar Nederlandse kotters vissen er van oktober tot februari op in het Kanaal. Ze krijgen er mooie prijzen voor op de afslag.'

Vervolgens, ontdekt Klootwijk, wordt de inktvis meteen naar Spanje en Italië gereden, waar de vangsten juist teruglopen. 'Goede kans dat je, als je in Rome een bordje calamares bestelt, Hollandse inktvis eet.' Het zijn dat soort verhalen waarvan Klootwijk geen genoeg kan krijgen. 'Ik kan wel dertig uitzendingen maken.'

Is het overigens niet curieus dat Klootwijk als kritisch journalist over consumentenzaken schnabbelt door de folders voor de Voedsel en Waren Autoriteit (voorheen: Keuringsdienst van Waren) te schrijven? 'Ik ben gevraagd hun teksten te herschrijven. Ik vond het ook wat vreemd. Maar die ambtenaren kunnen absoluut niet schrijven, vandaar.

'Ik heb vroeger ook voor de Consumentenbond geschreven. Ik ben zelfs een van de belangrijkste adviseurs van de minister van Landbouw geweest. Maar ik blijf daar heel onafhankelijk bij. Ik heb ze nu nog beter door dan jullie.'

Meer over