columnpeter de waard

Kijken pensioenfondsen knarsetandend naar wapens en olie?

null Beeld
Peter de Waard

Wie dit jaar geld had willen verdienen met geld, had moeten beleggen in ‘foute bedrijven’. De koers van Lockheed Martin, ’s werelds grootste wapenfabrikant, is in 2022 al gestegen van 354 naar 418 dollar. Die van Raytheon (onder meer Stingers en Patriots), de een na grootste, van 86 naar 93 dollar en van Northrop Gumman van 385 naar 457 dollar. Olieconcern Shell is van 19 naar 24 euro gegaan, BP van 351 naar 381 pond sterling en Exxon Mobil van 63 naar 91 dollar.

Veel van de grote beleggers, zoals de pensioenfondsen, zijn daar helaas uitgestapt. Zij beleggen in zogenoemde esg-fondsen, bedrijven die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus nemen, groene bedrijven, biotech en ict. En die lijden nu enorme koersverliezen, want de esg-beursindices die zij met hun trackers volgen, zijn ineengestort.

Voor de gewone indices, inclusief olie en wapens, is het al een ravage. Woensdag opende de AEX-index op 633. In november stond de index nog boven de 825 punten. Er is bijna tweehonderd punten af, hetgeen een signaal is dat de oorlog in Oekraïne zwaarder op de aandelenkoersen drukt dan de lockdowns en aanbodverstoringen door corona. De bekende Dow Jones-index op Wall Street is dit jaar van 36 duizend naar 30 duizend gezakt. De S&P 500, ’s werelds meest populaire index voor trackerbeleggers, is sinds 1 januari al met 23 procent gedaald, de slechtste jaarstart sinds 1932. Dat heet officieel een berenmarkt.

Een van de beurswijsheden is dat een belegger aandelen moet gaan bijkopen als het Achtuurjournaal gaat berichten over kommer en kwel op de beurs. Als de koersval in de mainstreammedia komt, is het ergste leed al geleden. Bewijs daarvoor is er niet. Black Thursday. op 24 oktober 1929, was wereldnieuws. Maar het was ook het begin van een gestage koersval. Pas in de jaren vijftig van de vorige eeuw zou de schade weer zijn hersteld. En het duurde ook lang voordat de beurs zich herstelde van de dotcomcrash van 2000 en de kredietcrisisval van 2008.

Wie aandelen wil verkopen, zoals vermogensbeheerders en effectenbemiddelaars, moet wel roepen dat er ‘koopjesjagers in de markt zijn’ of dat ‘dit het juiste instapmoment is’, want anders gaan ze zelf ten onder wegens gebrek aan provisie-inkomsten. Daartegenover staan de doemdenkers zoals Jeremy Grantham van GMO in Boston, met 100 miljard dollar een groot vermogensbeheerder, die roepen dat het einde van de wereld in zicht is. En dan zijn er de zakenbanken zoals Morgan Stanley die het ook niet weten maar een nuchtere afweging proberen te maken. De verwachting is dat de indices nog eens 15 tot 20 procent kunnen inleveren, gezien de kans op een recessie. Goldman Sachs denkt niet dat een koersherstel op handen is. In de historie van de beurs stijgen koersen bijna altijd als de rentes dalen. En voorlopig zijn alleen maar rentestijgingen te verwachten. De Amerikaanse centrale bank zou de rente in juli nog eens met driekwart procentpunt willen verhogen. De ECB moet zelfs nog met renteverhogingen beginnen.

Pensioenfondsen moeten knarsetandend kijken naar wapens en olie.

Meer over