KI-station verspreidde pest niet grootschalig

De besmetting met de varkenspest van het KI-station Wanroij heeft niet die desastreuze gevolgen gehad die de Nederlandse varkenssector vreesde....

Van onze verslaggever

Frank Poorthuis

EINDHOVEN

Dat blijkt uit een onderzoek van het instituut ID-DLO, waarvan de conclusies eind deze week aan minister Van Aartsen van Landbouw worden aangeboden. ID-DLO-directeur Wensing noemde de uitslag gisteren 'hoopgevend' in het licht van de ziekteverspreiding.

Nadat de varkenspest was aangetroffen op het Brabantse KI-station ontstond grote paniek in de varkenssector. Wanroij leverde namelijk niet alleen sperma aan varkensbedrijven in Brabant, maar ook aan honderden varkensbedrijven in Noord-Nederland. De uitkomst van het onderzoek is een van de eerste meevallers voor de sector. Het aantal pestgevallen breidt zich immers nog steeds uit. Maar vooralsnog blijven de nieuwe gevallen zich voornamelijk voordoen in al bekende gebieden in en grenzend aan Brabant.

Het bestuur van het KI-station Wanroij blijkt zich naar aanleiding van het onderzoeksresultaat te beraden op juridische acties tegen Van Aartsen. De Coöperatieve Varkensverbetering Zuid (CVZ) overweegt de minister aansprakelijk te stellen voor geleden financiële schade. KI-stations zijn er altijd van uit gegaan dat overbrenging van varkenspest via sperma 'bijna onmogelijk' was. Ze zien zich door de uitkomst van het onderzoek gesterkt in die veronderstelling. Volgens CVZ bestaat zelfs de mogelijkheid dat de besmetting van de tien bedrijven door een andere oorzaak dan besmet sperma is ontstaan. Directeur Wensing van ID-DLO erkent dat, maar volgens hem is het waarschijnlijker dat het sperma wel de oorzaak is.

CVZ heeft enkele tientallen claims van boerenbedrijven gekregen, die na de besmetting van Wanroij als 'verdacht bedrijf' werden aangemerkt en daardoor geen fatsoenlijke bedrijfsvoering meer konden voeren. De minister noemde de gang van zaken in Wanroij 'een rommeltje'. Hij gelastte een onderzoek van de rijksrecherche.

Het KI-station bestrijdt nog steeds dat er onzorgvuldig en in strijd met de regelgeving is gehandeld. CVZ heeft TNO opdracht gegeven de gang van zaken op het station te onderzoeken. Waarschijnlijk publiceert het instituut deze week de conclusies. CVZ-voorzitter P. Verhoeven zegt die 'in vertrouwen' tegemoet te zien.

Minister Van Aartsen zelf heeft naar aanleiding van de kwestie het adviesbureau Coopers & Lybrand een onderzoek laten doen. Het bureau vindt dat de huidige gang van zaken ziekteverspreiding te gemakkelijk maakt. Coopers en Lybrand adviseert een strakker regime op de 40 Nederlandse KI-stations en hen te laten werken volgens eisen die nog boven de EU-normen liggen.

In het rapport suggereren de onderzoekers dat Brabantse boeren mogelijk hun varkens illegaal hebben geïnsemineerd, toen door sluiting van een aantal KI-stations niet genoeg sperma op de markt was. Ze zouden daarvoor mogelijk besmet sperma hebben gebruikt en zo de ziekte nog verder hebben verspreid. Verhoeven van de CVZ noemt dat een zeer onvoorzichtige uitlating, 'die niet gestaafd wordt door enig onderzoek'. Ook woordvoerders van boerenorganisaties noemden de veronderstelling gebaseerd op vage geruchten en 'niet controleerbaar'. Ze sloten de mogelijkheid dat het gebeurd is evenwel niet uit.

Meer over