columnpeter de waard

Kan pensioenuitvoerder volstaan met een primatoloog voor alle beleggingen

null Beeld

Verstand van beleggen is apekool. Het is hetzelfde als verstand van de staatsloterij of de lotto. Het APG (Algemene Pensioen Groep), dat onder meer de beleggingen doet voor pensioenfonds ABP, is ook wereldwijs geworden. Na bijna vijftig jaar. Woensdag werd bekend dat APG deels passief gaat beleggen, hetgeen betekent dat blindelings de beursindex wordt gevolgd.

In 1973 stelde Burton Malkiel, hoogleraar aan de universiteit van Princeton, al in zijn boek A Random Walk Down Wall Street dat een geblinddoekte aap die pijltjes gooide op de beurskoersenpagina van de krant een evengoed beleggingsresultaat zou halen als een batterij hoogopgeleide experts, die op grond van doorwrochte analyses een selectie van de meest kansrijke fondsen maakte, zoals nu nog bij het APG het geval is.

Al snel bleken de apen het zelfs beter te doen dan de experts. Ook in Nederland, waar beleggingssite Gorilla al sinds 2000 de eigen beursaap Jacko laat beleggen, troeven ze de analisten af. Omdat apen Michael van Gerwen niet zijn en met een dart elkaar zouden verwonden, werden Jacko bananen toegegooid met de namen van Nederlandse beursfondsen. De bananen die hij pakte kwamen in de portefeuille. In twintig jaar was Jacko vijftien keer met een zomaar-wat-kopenpakket de experts de b aas.

Stock picking – het selecteren van aandelen – is zinloos. Het is een van de bekendste bull­shitjobs. De markt is onvoorspelbaar, omdat alle beschikbare publieke informatie al in de koers zit. Alleen illegale voorkennis kan beleggers een voorsprong geven.

John Bogle van vermogensbeheerder Vanguard richtte drie jaar na de publicatie van het boek van Malkiel al een fonds op dat de beursindices zoals de Dow Jones of S&P500 volgde. Hierdoor hoefde hij geen duurbetaalde experts in dienst te nemen, waardoor zijn fondsen goedkoper waren.

Zijn beleggingsfilosofie was: Don’t go looking for a needle in a haystack – just buy the haystack (‘Zoek niet de naald in de hooiberg, maar koop de hooiberg’). Nu is Vanguard na Blackrock het grootste beleggingsfonds in de wereld en is index-beleggen algemeen geaccepteerd. Elke grote vermogensbeheerder heeft indexfondsen. Zelfs particulieren, vooral in de VS, beleggen massaal in de index, vaak via zogenoemde trackers. Superbelegger Warren Buffett was een groot bewonderaar van Bogle: ‘Als er ooit een standbeeld komt voor de persoon die het meest voor Amerikaanse beleggers heeft gedaan, kunnen we niet anders dan voor Jack Bogle kiezen’, schreef hij in 2017.

De Nederlandse pensioenfondsen geven 9 miljard uit voor bedrijfsvoering, vermogensbeheer en transacties, rekende toezichthouder AFM dit jaar uit. Dat is 0,6 procent van het vermogen. Daar zou veel op kunnen worden bespaard als ze met indices meeliepen. Dan heeft APG ook geen drieduizend medewerkers nodig in alle financiële centra van de wereld.

Er kan worden volstaan met één primatoloog.

Meer over