Juichen, als er eindelijk weer wat te vervoeren valt

Rotterdamse binnenvaartschippers wachten soms wel twee weken op werk. ‘Doen wij soms wat verkeerd?’..

Van onze verslaggever Michiel Haighton

In de kajuit van het binnenvaartschip Calando speelt de telefoon sinds begin dit jaar een centrale rol. Dagen, soms bijna weken, gaan voorbij zonder dat hun agent zich telefonisch meldt met een nieuwe vrachtopdracht.

‘Ik heb wel eens naar onze agent gebeld met de vraag of ze ons nummer soms kwijt waren’, zegt schipper Patricia Grinwis (32) terwijl ze een schuine blik werpt op de kajuittelefoon.

Haar man Ronnie Rutjes (36) wordt ‘hartstikke sikkeneurig’ van het uitblijven van vracht. Vooral als hij vanuit zijn kajuit collega-schippers wél de haven ziet uitvaren. ‘Waarom wij niet, denk ik dan. Doen we soms wat verkeerd?’, aldus Rutjes, die zegt dat niemand medelijden met hem hoeft te hebben. ‘We hebben als branche natuurlijk wel drie heel vette jaren achter de rug.’

Rutjes heeft sinds begin januari het aantal opdrachten met circa 60 procent zien dalen. Daarnaast dalen de prijzen ook nog eens heel scherp, zegt hij. ‘De situatie is echt zeer desastreus’, vertelt Rutjes, die tien jaar geleden samen met zijn vrouw als zelfstandig schipper begon. ‘We komen uit echte schippersfamilies. Onze beide ouders varen zelf ook nog steeds. Die hebben ook zware tijden gekend. Maar zo snel als het nu naar beneden gaat, is voor hen ook nieuw.’

De 105 meter lange en 10,5 meter brede Calando is afgemeerd in de Rotterdamse Maashaven. Het is niet het enige schip dat aan de kade is vastgelegd. De boten liggen in een lange rij, vaak twee aan twee, te wachten op een nieuwe vracht. ‘Tot voor kort lag hier doordeweeks bijna geen schip. Maar nu neemt het aantal wachtenden snel toe’, zegt Rutjes.

De Calando vervoert zogeheten droge lading, zoals steenkool, ijzererts, tarwe, maïs en gerst. Morgen vaart het schip voor een vracht sojaschroot naar Basel. ‘Tegenwoordig juichen we als we een opdracht krijgen. Een heel verschil met de afgelopen jaren. Toen sloegen we weleens een opdracht af als we even geen zin hadden, of het te slecht betaald vonden. Nu hebben we geen onderhandelingspositie meer, zeker niet wat de prijs betreft’, zegt Grinwis.

Volgens het Voorlichtingsbureau Binnenvaart zijn de tarieven voor de binnenvaart met gemiddeld 30 procent gedaald. Per traject zijn er grote verschillen. De vrachtprijs voor een reis van Rotterdam naar het Duitse Duisburg daalde met 65 procent.

Maar vooral het ‘onvrijwillig wachten’ kost volgens Grinwis veel geld. ‘We hebben veel vaste lasten. Zoals de hypotheek op het schip en twee man personeel, onze matrozen. De buffer die we afgelopen jaren opbouwden, verdwijnt als sneeuw voor de zon, echt niet te filmen. Maar als de situatie niet verergert, houden we het nog wel twee jaar vol. Als besparing dragen we minder af aan ons pensioenpotje.’

Een paar schepen verderop maakt Jan Klein (41) zijn schip, de Actief, gereed voor vertrek. Terwijl zijn vrouw aan het roer staat, is hij in de weer met dikke trossen kabels. ‘Ik vertrek naar Bremen. Mijn eerste reisje in twee weken! Heel bizar.’

Financieel redt hij zich wel, zegt de schipper uit Delfzijl. ‘Dit schip is gelukkig hypotheekvrij. Ik let wel op mijn uitgaven. Gingen we voorgaande jaren in de zomer met het vliegtuig naar een luxe viersterrenhotel, dit jaar ga ik het maar eens heel rustig aan doen.’

Voor enkele van zijn collega's ziet hij het somber in. ‘Sommigen hebben vele miljoenen geleend om nieuwe, nog grotere en bredere schepen te kopen. Vaak namen ze er ook nog een dikke BMW bij. Ik verwacht veel faillissementen.’

Meer over