'IT presteert beter dan is aangetoond'

Nederlandse IT-bedrijven presteren veel beter dan uit de statistieken blijkt. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) richt zich alleen op nationale resultaten, maar de basis voor veel resultaten over de grens ligt juist in Nederland....

Dit meldt het Centraal Planbureau (CPB) in een dinsdag gepubliceerde studie.

Nederlandse IT-bedrijven blijken vooral sterk in onderzoek en ontwikkeling, en niet zozeer in het zelf produceren van IT-producten.

Het planbureau constateert dat de Nederlandse IT-industrie op papier zwak lijkt te presteren, maar dat dit in de praktijk niet zo is. De omzet- en productiviteitsgroei blijven internationaal achter, maar daar staat tegenover dat Nederland beschikt over veel ICT-kennis en hoogopgeleid personeel. Ook bevinden zich hier de hoofdkwartieren en toonaangevende onderzoekscentra van belangrijke spelers als Philips en OCE.

Bovendien investeert de Nederlandse ICT-industrie, vergeleken met het buitenland, relatief veel in deze bedrijfstak.

Volgens het CPB zou de ICT-industrie bovendien moeten gaan profiteren van de subsidies die de Europese top in Lissabon in 2000 heeft aangewezen om Europa in 2010 tot de meest competitieve regio in de wereld te maken.

De schijnbare strijdigheid tussen de zwakke prestaties en goede andere factoren, zijn volgens het Centraal Planbureau te verklaren door onderschatting van zowel de prestaties van het Nederlandse onderzoekspersoneel, als van het management van multinationals met een hoofdkantoor in Nederland.

Deze onderschatting ontstaat als de resultaten van onderzoek in een ander land plaatsvinden dan waar de 'kennis' is ontstaan. Voor deze kennisproductie is de juiste marktwaarde enorm moeilijk te schatten. Het lijkt er dan op dat de activiteiten van het onderzoek en het management niets opleveren, maar ze dragen wel degelijk bij aan de omzetgroei en de productiviteitsgroei van een multinational als geheel.

Door de specialisatie in de kennisproductie speelt dit probleem in Nederland vermoedelijk meer dan menig ander land, zo stellen de CPB-onderzoekers.

De tweede verklaring van de matige Nederlandse prestaties in vergelijking met het buitenland komt voort uit de classificatie van laboratoria van de IT-bedrijven door het CBS. In Nederland worden deze laboratoria gerekend tot de IT-industrie, terwijl dit in het buitenland hoogstwaarschijnlijk niet het geval is.

Voor Nederland springen wel de positieve uitstralingseffecten van de IT-industrie in het oog. Er vindt kennisoverdracht naar andere bedrijven en publieke instellingen plaats. Een duidelijk voorbeeld hiervan is het IT-cluster rond Philips en de Technische Universiteit in Eindhoven. De exacte omvang van de positieve uitstralingseffecten is volgens het CPB moeilijk te bepalen.

Meer over