De Kwestie

Is zelfs bij de Volksbank in de jacht op meer winst de ‘menselijke maat’ zoek?

null Beeld

Eigenlijk zou de Volksbank, de moeder van SNS, ASN, Regio Bank en BLG Wonen, de knuffelbank van Nederland moeten zijn. De bank portretteert zich graag als idealist. Met het merk Regio Bank opent de bank kantoren waar andere die sluiten. De ASN heeft het hart op de goede plaats. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel. De slogan is ‘bankieren met de menselijke maat’, waarbij het niet gaat om de belangen van de aandeelhouder maar van de hele samenleving.

De geschiedenis is een mooie inspiratiebron. De bank komt deels voort uit regionale spaarbanken van de kleine luyden en deels uit de vakbonden. Nu is de Volksbank voor 100 procent in handen van de staat. Ze hoeft geen aandeelhouders te behagen, want die ene aandeelhouder kan tegen negatieve rente onbeperkt leningen plaatsen en schulden maken. Zelf noemt de bank zichzelf wel eens een nummer in de jukebox van de overheid. De minister bemoeit zich er amper mee. Alleen als, zoals in de afgelopen tijd, de bestuursleden continue met elkaar ravotten, moet er wel eens orde op zaken worden gesteld.

Martijn Gribnau werd als ceo benoemd om de neuzen weer dezelfde kant op te zetten. Hij zou zich moeten onderscheiden van de drie grootbanken door de werknemer en klant centraal stellen in plaats van de aandeelhouder. Na twaalf jaar bankbashing moet er grote sympathie zijn voor een bank die het Rijnlandse stakeholdersmodel huldigt in plaats van het Angelsaksische shareholdersmodel. Zeker in deze tijd waarin consumenten steeds bewuster worden van wat ze kopen en waar ze hun diensten betrekken, is dat een markt.

Maar Gribnau lijkt het omgekeerde te doen. Hij kondigde aan, zodra het mogelijk wordt, de enige aandeelhouder alsnog de dividenden over 2019 en 2020 te willen geven. En hij schokte zijn klanten met het voornemen om ook negatieve rente in rekening te willen brengen voor spaarders met een saldo van minder dan 100 duizend euro. Daarmee treft hij direct de jongeren die nu al tegen de klippen op moeten sparen om een aanbetaling te kunnen doen voor een eigen huis. En hij treft kleine neringdoenden die wat opzij willen zetten voor hun oude dag omdat zij geen pensioen hebben.

Gribnau vindt echter dat de bank niet winstgevend genoeg is. In zijn strategie moet de bank sneller bewegen, meer producten aan dezelfde klant verkopen en de verdiensten opkrikken. Onduidelijk is waarom klanten diensten in de maag gesplitst moeten krijgen die ze niet eens willen. De bank hoeft niet klaargestoomd te worden voor een beursgang nu daar geen politieke steun meer voor is. Gribnau zou juist in het gat moeten springen dat is ontstaan door de privatisering van de Postbank die altijd schermde met haar gratis bankdiensten. Daar stond de klant op de eerste, de tweede en de derde plek. De bank van de belastingbetaler zou de laatste moeten zijn die de discussie over de negatieve rente voor kleine spaarders begint. Niet de eerste.

Meer over