DE KWESTIEPeter de Waard

Is schulden kwijtschelden de beste manier om de gevolgen van de pandemie te verhelpen?

null Beeld

‘Leen altijd geld van een pessimist. Die verwacht niet dat je terug zult betalen’, is een bekende beursgrap. Er komt een tijd aan dat alle schuldeisers in principe pessimisten zullen zijn, want het nieuwe toverwoord om uit de crisis te komen is naast onbeperkt schulden maken, onbeperkt schulden kwijtschelden.

Eerder had RTL Nieuws al een reportage van Jurlights, later deed het NOS Journaal het nog een dunnetjes en vol enthousiasme over. Het Haarlemse lichtinstallatiebedrijf dat vooral actief is bij evenementen zit door corona heel begrijpelijk op zwart zaad. Weliswaar zijn er allerlei regelingen zoals NOW, maar dat blijkt bij Jurlights niet te werken. Nu is er een overheidsregeling bedacht die het mogelijk maakt dat schulden (deels) worden kwijtgescholden als de meerderheid van de schuldeisers daarmee instemt. En Jurlights was de eerste die daarvan profiteerde.

Schuldkwijtschelding is een mooie christelijke deugd. En een nog mooier links ideaal. De bezittende klasse helpt de bezitlozen. Maar er zitten nogal wat haken en ogen aan. Misschien blijft Jurlight in stand en hoeven ze geen twintig mensen te ontslaan. Maar de rekening wordt doorgeschoven naar de schuldeisers – bijvoorbeeld de fabrikanten die de lichtinstallaties maken en aan Jurlights leveren – die niet betaald krijgen.

Als dit massaal gebeurt, zullen de leveranciers ook om kwijtschelding van de schulden vragen. Anders gaan ze zelf failliet. En zo ontstaat een eindeloze spiraal. Een troostende gedachte zou zijn dat de banken ervoor opdraaien, de overheid of de pensioenfondsen. In de praktijk wentelen ze de schulden weer af op de spaarders, belastingbetalers en gepensioneerden.

Maar dat maakt niemand meer wat uit. Belastingschulden moeten worden kwijtgescholden, net als alle schulden van de gedupeerden van de toeslagenaffaire. Thomas Piketty en honderd andere economen, politici en opiniemakers riepen vorige week de centrale banken op tot een grote kwijtscheldingsoperatie. In de afgelopen jaren hebben ze biljoenen aan staatsschulden opgekocht om de rente laag te houden.

Ze zouden daar maar een streep door moeten halen, zodat alle eurozonelanden weer met een schone lei kunnen beginnen. Dat is vooral mooi voor de zuidelijke lidstaten die de hoogste schulden hebben. Dat betekent dat landen in Noord-Europa en vooral ook de bijna schuldenvrije Baltische landen eigenlijk gestraft worden voor hun zuinigheid.

Als corona een blijvertje is, zoals afgelopen weekeinde duidelijk werd, dan zal ook schuldkwijtschelding een blijvertje zijn. Banken en anderen moeten daar maar aan wennen.

Wie geldt uitleent, is in de toekomst geen pessimist, maar een filantroop of een dwaas.

Meer over