columnpeter de waard

Is regeren eigenlijk een grote pr-operatie?

null Beeld

‘I will fix it’ blijkt de Britse premier Boris Johnson in een appje te hebben gezegd tegen stofzuigermaker James Dyson.

Dyson wilde belastingverlichting voor naar Groot-Brittannië teruggekeerde expats van zijn bedrijf in ruil voor de fabricage van mondkapjes. Toen de ondernemer om een schriftelijke garantie vroeg, antwoordde de premier: ‘James, ik ben First Lord of the Treasury en je kunt erop vertrouwen dat we je steunen in wat je nodig hebt.’

En nu schijnt Johnson, zo onthulde een Britse tabloid maandag, in de wandelgangen ook geroepen te hebben dat hij ‘liever nog stapels van duizenden lijken zou zien dan een derde lockdown afkondigen’.

Er blijft tegenwoordig niets meer geheim. Zelfs alle binnenkamers gemaakte opmerkingen van presidenten, premiers en ministers lekken uit.

Dat was wel anders toen Churchill en Stalin in het een na laatste oorlogsjaar op een kladje de invloedssferen regelden. Willem Drees kon nog de kabinetsbesprekingen over de Greet Hofmans-affaire (stond de koningin onder invloed van een gebedsgenezeres?) als zeer geheim in zogenoemde zuurkastnotulen laten vastleggen, zodat geheimhouding voor de eeuwigheid was gegarandeerd. En ook de hoofdredacteuren waren bereid de activiteiten van de vrouwelijke Raspoetin in de doofpot te stoppen. Drees kon daardoor het dossier dichtslaan en verder gaan met besturen, zoals de invoering van de AOW.

Nu moeten premiers en presidenten binnen twee weken na hun inauguratie of beëdiging al hun bestuursbeslissingen nemen. Daarna hebben ze een dagtaak aan het oppoetsen van het blazoen.

Eén Vandaag onthulde maandag dat het kabinet-Rutte III vorig jaar 3,2 miljoen euro betaalde voor het inhuren van externe pr-adviseurs of spindoctors – personen als Jack de Vries – die de kunst verstaan recht te praten wat krom is. In 2018 waren die uitgaven nog 1 miljoen euro, dus dat is meer dan een verdriedubbeling. Het aantal fte’s dat zich met communicatie bezighoudt in Den Haag groeide in dezelfde periode van 633 naar 811.

Het is geen Nederlands verschijnsel. Donald Trumps presidentschap was na één week al een grote pr-campagne. De Franse president Emmanuel Macron raakte na zijn glorieuze verkiezingsoverwinning zo snel verwikkeld in het ene na andere schandaal dat de spindoctors overuren maakten. Zelfs Angela Merkel is inmiddels in opspraak geraakt vanwege de Wirecard-zaak. Zij prees het Duitse fintech-concern bij de Chinese president Xi Jinping aan toen kranten al schreven over grootscheepse fraude.

Ook Mark Rutte is al sinds zijn sms’je met Unilever over de afschaffing van de dividendbelasting’ – zijn versie van I will fix it – de meeste tijd kwijt aan zichzelf. Misschien wordt het tijd dat aan iedere hoge bestuursfunctie een houdbaarheidsdatum van zes maanden wordt gekoppeld.

Dat is voldoende tijd om de verkiezingsbeloftes in te lossen.

Meer over