ING klaagt over miljardenheffing

Mede als gevolg van 'vervelende' betalingen aan toezichthoudende instanties, bankenbelastingen en depositiegarantiefondsen in allerlei landen heeft ING in het eerste kwartaal fors minder winst geboekt. De nettowinst van de bank kwam in het eerste kwartaal op 842 miljoen euro uit, 30 procent minder dan dezelfde periode een jaar eerder.

Het kantoor van de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt. Deze instelling legt banken heffingen op waar ING zich tegen verzet.Beeld Twitter

Volgens ING zijn de heffingen soms onvoorspelbaar. Ook heeft de bank last van dubbele belastingen. Polen stelde in het eerste kwartaal bijvoorbeeld een bankentaks in, zegt de ING-woordvoerder in een toelichting op de dinsdag gepresenteerde kwartaalcijfers. 'Terwijl we in Nederland al belasting hebben betaald voor de groep, worden we voor onze dochter nog eens aangeslagen in het buitenland.'

In de nasleep van de financiële crisis van 2008 hebben regeringen strengere regels aan banken opgelegd. Veel van de maatregelen zijn sinds vorig jaar in werking. Zo is er een Europese bankenunie, waarbij de banken geld storten in een steunfonds voor noodlijdende banken. Ook zijn overheden nationale depositiegarantiefondsen aan het oprichten waarin banken geld moeten storten. Verder troeven landen elkaar af met bankenbelastingen waarin banken 'een boete' moeten betalen voor het omvallen van collega-banken.

Dure wijze van toezichthouden

'De overlevende banken moeten betalen voor omvallende banken. Dit voelt voor hen als oneerlijk', zegt hoogleraar financiële markten Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam. Hij heeft er begrip voor dat banken klagen dat ze geld kwijt zijn aan toezichtkosten en tegelijk concurrentie ondervinden van techbedrijven die via apps en websites bijvoorbeeld leningen verstrekken en al die heffingen vaak niet hoeven te betalen. 'Maar dat betekent niet dat we ze maar met rust moeten laten.' De heffingen zijn er voor de stabiliteit van het financiële systeem, zegt Boot.

Ook leidt de wijze waarop de Europese Centrale Bank (ECB) toezicht houdt tot een hoger prijskaartje, zegt de Tilburgse hoogleraar banking and finance Harald Benink. De ECB, sinds eind 2014 verantwoordelijk voor het toezicht op grote banken, voert veel analyses uit van de leningenportefeuilles. 'Banken betalen daaraan mee.'

ING vindt de hogere kosten vervelend, zegt Benink, maar 'ze moeten niet vergeten dat we uit een grote bankencrisis komen waar ook ING zwaar werd geraakt en moest worden gered met kapitaalinjecties en garanties.' Geklaag over hoge kosten en heffingen vindt hij een zwaktebod zolang de banken weigeren mee te werken aan een verdere verhoging van de kapitaalbuffers. De banken hebben die na de crisis onder druk van toezichthouders en politiek verhoogd naar 4 procent. Dit zou 10 procent moeten worden, bestaande uit 5 procent echt eigen vermogen en 5 procent obligaties die omgezet worden in aandelen als het financieel tegenzit. Benink: 'De belastingen zijn nodig omdat banken geen zin hebben in hogere buffers.'

De toezichtrekening voor ING kwam in het eerste kwartaal uit op 496 miljoen euro, waarvan eenvijfde in Nederland. Ook in andere landen waar de bank kantoren heeft, zoals België, Duitsland, Turkije, Spanje, Italië, Frankrijk en Polen kreeg ING te maken met betalingen aan depositogarantiefondsen en 'crisisbelastingen'. Voor heel 2016 verwacht ING dat de toezichtkosten op bijna 1 miljard euro uitkomen.

Meer over