Analyse

In hoeverre is Philips nog Philips na verkoop divisie huishoudelijke apparaten?

De Senseoapparaten, strijkijzers en stofzuigers van Philips komen in Chinese handen. Philips verkoopt de huishoudelijke apparatentak aan de Chinese investeerder Hillhouse Capital voor 4,4 miljard euro. Wat blijft er over van het beroemde Nederlandse bedrijf?

Een airfryer van Philips. Het bedrijf verkoopt zijn divisie voor huishoudelijke apparaten voor 4,4 miljard euro aan een Chinese investeerder. Beeld Getty
Een airfryer van Philips. Het bedrijf verkoopt zijn divisie voor huishoudelijke apparaten voor 4,4 miljard euro aan een Chinese investeerder.Beeld Getty

In hoeverre is Philips nog Philips? Al meer dan tweeduizend jaar breken filosofen zich het hoofd over de sorites-paradox, oftewel de vraag hoeveel zandkorrels je kunt wegscheppen van een berg zand voordat het geen zandhoop meer is. Honderdduizend zandkorrels min één is nog steeds een hoop zand, maar tegen de tijd dat er maar enkele korrels resteren kun je moeilijk nog van een zandhoop spreken. Ergens halverwege dit noeste geschep verandert een zandhoop dus in een non-zandhoop, maar wanneer precies?

En hoeveel divisies kan Philips afstoten voordat het bedrijf geen Philips meer is? Na gloeilampen, wasmachines, wereldontvangers, breedbeeldtelevisies, computerchips, stereotorens en zo nog een gamma aan producten nam Philips donderdag ook afscheid van de airfryers, Senseo-apparaten, stoomstrijkijzers en sapcentrifuges. De tot zorgtechbedrijf omgekatte elektronicagigant verkoopt zijn divisie voor huishoudelijke apparaten voor 4,4 miljard euro aan de Chinese investeerder Hillhouse Capital van multimiljardair Zhang Lei, maakte Philips donderdag bekend.

Merknaam

Niet dat de naam Philips daarmee stante pede uit de Nederlandse keukens en bijkeukens zal verdwijnen. Bij de 4,4 miljard euro is een premie van 700 miljoen euro inbegrepen, waarmee Hillhouse het recht koopt om nog vijftien jaar de naam Philips op broodroosters, staafmixers en steelstofzuigers te zetten. Die merknaam is nog altijd wat waard in de elektronicawereld, zoals eerder al bleek bij de verkoop van Philips’ televisietak in 2012 en de audio- en videodivisie in 2014: ook toen bedongen de nieuwe eigenaren het recht om nog jaren met ‘Philips’ te pronken op hun koptelefoons, plasmatelevisies en dvd-spelers.

De verkoop van de huishoudelijke divisie is de zoveelste in een lange geschiedenis van afsplitsen en afstoten. Dat begon eigenlijk al begin jaren dertig, met de verzelfstandiging van Philipsdrogist ‘Eendracht, Toewijding, Overleg en Samenwerking’ – beter bekend als Etos – maar nam een hoge vlucht vanaf ‘Operatie Centurion’ in de jaren negentig, toen het in de loop van de decennia almaar uitgedijde conglomeraat aan een vermageringskuur begon om een bankroet te vermijden.

Alweer bijna vergeten is bijvoorbeeld dat Philips niet alleen ooit een grootmacht was op het gebied van cassettebandjes en compact discs, maar ook als platenmaatschappij. Philipsdochter Polygram was in 1998, bij de verkoop voor 10,6 miljard dollar aan het Canadese Seagram, de grootste platenmaatschappij ter wereld. Jay-Z, Bono en Luciano Pavarotti waren tot dat moment alle drie min of meer Philipswerknemers geweest. De verkoop van Polygram kwam precies op het goede moment; niet veel later deed Napster zijn intrede en waren de vette jaren van de muziekindustrie voorbij.

Lichtdivisie

Van grote symboliek voor de voormalige ‘NV Philips’ Gloeilampenfabrieken’ was de afsplitsing van de lichtdivisie in 2016. In mei van dat jaar ging Philips Lighting naar de beurs, sinds 2018 gaat het bedrijf door het leven als Signify, zij het nog steeds onder de oude merknaam Philips.

De met afstand succesvolste Philipsafsplitsing was in 1995, toen een obscure fabrikant van lithografiemachines naar de beurs ging. Nu is het Veldhovense ASML monopolist op het gebied van chipmachines, zonder wie bedrijven als Apple en Samsung nooit zulke snelle laptops en telefoons zouden kunnen maken. De halfgeleidersdivisie van Philips, in 2006 verzelfstandigd als NXP Semiconductors, is succesvol als chipleverancier aan de auto-industrie.

Hun inmiddels danig afgeslankte moeder vergaat het ook prima. Dankzij de metamorfose tot zorgbedrijf doorstond Philips het coronajaar 2020 bovengemiddeld goed. De beademingsapparaten van Philips waren niet aan te slepen toen de intensivecareafdelingen vorig jaar volliepen. Ook echoapparaten en ct-scanners, nodig om covid-19-diagnoses te stellen, vonden gretig aftrek.

Minder goed verging het een van de klassieke Philipsproducten waarvan het bedrijf vooralsnog geen afscheid neemt: scheerapparaten. De verkoop van consumentenproducten stortte door het coronavirus in, met alle gevolgen van dien voor de divisie ‘persoonlijke verzorging’, de tweede pijler waarop Philips rust naast zorgtechnologie. Maar waar Philips dus afscheid neemt van de broodroosters en espressoapparaten, zijn de elektrische tandenborstels, scheerapparaten, neustrimmers en tongschrapers van Philips voorlopig veilig. ‘Deze transactie is de laatste grote desinvestering die we plegen’, aldus bestuursvoorzitter Frans van Houten.

Pensioenfondsen

De nieuwe eigenaar van Philips’ huishoudelijke divisie, Zhang Lei, is volgens Bloomberg met een geschat vermogen van 4,7 miljard euro de op 478 na rijkste mens op aarde. De bebrilde 47-jarige investeerde met zijn Hillhouse Capital eerder al in de Amerikaanse videobeldienst Zoom, de Chinese webwinkel JD.com en internetreus Tencent. Dat doet hij in opdracht van onder meer pensioenfondsen, collega-rijken en universiteiten als Yale en MIT, die Hillhouse Capital laten beleggen met de miljarden dollars aan schenkingen die oud-studenten aan hun universiteit doen.

In ruil voor de 4,4 miljard euro verwerft Hillhouse Capital een Philipsonderdeel dat jaarlijks meer dan 2 miljard euro omzet boekt, grofweg eentiende van Philips’ totale omzet. Bij de verkochte divisie werken wereldwijd zevenduizend mensen, van wie 800 in Nederland: 200 in Drachten, 600 in Amsterdam. Vooralsnog heeft de verkoop geen gevolgen voor de werkgelegenheid in Nederland, heeft Philips laten weten. Het hoofdkantoor van de huishouddivisie blijft in elk geval in Nederland, is bij de overname afgesproken.

Meer over