IKEA

Een rode driezitsbank die maar niet in de achterklep van je stationcar wil. En maar persen. Tot er wat begint te kraken....

tekst Ben Haveman fotografie Marcel van den Bergh

Om ons heen purgeert een wanordelijke processie van stoelen, tafels, lattenbodems, tapijtrollen, leeslampen, gordijnroeden, cd-rekken en een enkele kamerplant. Men tilt, men zeult, men ziet af. Kleuter op de nek, kapstok over de schouder. Het laminaatgehalte is hoog, de dragers ogen gepijnigd onder hun nieuwe verworvenheden. Men ma noeuvreert karretjes met dekbedovertrekken, boekenstellingen, posterlijsten, ladenblokken. Een scheenbeen wordt geraakt, een schoonmoeder verwenst. Het dreigt te gaan regenen.

Wie niet vooruit komt, gaat er maar bij zitten, vooral als men kind is, en men na lang zeuren in het genot gesteld is van een ijsje. Portieren knallen, een peuter gilt om zijn moeder. Stralend proppen een jongen en een meisje hun eerste tweepersoonsmatras in een bestelwagen.

'Derek van zes jaar uit IJsselstein is zijn ouders kwijt', zegt een vrouwenstem. Hij kan worden afgehaald bij de klantenservice.

Als de deuren bij de laadzone van het woonwarenhuis opengaan, komen er klanken van een orgeltje met de intercom mee naar buiten. Even dringt de vergelijking met het uitgaan van de kerk zich op. Want de k van kerk lijkt te hebben plaatsgemaakt voor de k van Ikea. Als het op zondag neigt tot druilen, dan is het Ikea-weer.

Kwestie van er vroeg bij zijn, anders moet je in Utrecht parkeren aan de oever van het Amsterdam-Rijnkanaal en dat is al gauw een kilometertje lopen. Een enkeling probeert het nog onder de brug van de snelweg Arnhem-Den Haag waar moeders hun kinderwagentjes in de uitlaatgassen voortduwen.

Fuck your mother, roept graffiti de zuigelingen toe.

Vandaag staan kinderen file bij het Kinderparadijs. Meneer Ikea noemt kin deren 'de belangrijkste mensen van de wereld' (zitbanken zijn afwasbaar, knuffels hebben geborduurde ogen), en in een bassin vol ballen mag massaal gedold worden tot de intercom-mevrouw omroept dat Eline van vier, Robin van vijf, en Chantal van zes willen worden opgehaald uit het Kinderparadijs. Maar verderop dansen twee ventjes liever de modder van hun schoenen op een custardkleurige zitbank en niemand die ze tegenhoudt.

De juffrouw van de info-stand heeft het te druk om het op te merken, ma probeert wanhopig haar kleinste in het wandelwagentje tot bedaren te krijgen en pa ligt breeduit met een centimeterlint onder de hoogslaper Bjafjell, terwijl hele drommen over zijn been heen stappen. En er is geen woonwarenhuisproduct dat niet door de drommen wordt beknepen en bevingerd. Het woonwarenhuisproduct draagt ook zulke leuke namen: Bjorket, Moppe, Murmel, Jokel, Ludde, Kringla, Slanda, Snodden, Kaffatorp. En de showroom-boekenkasten zijn gevuld met Zweedse exotica als Nyt ljus over Läkekonsten (van Vilhelm Schjelderup) en Hjaärta, smärta och bela rasket (door Doris Dorre).

De waanzinnige populariteit van Ikea is niet milieugebonden. Ikea is van ons allemaal, wij lijken er graag voor in de rij te willen staan, al komen we doodmoe thuis, met barstende koppijn. En soms alleen maar met een zak waxinelichtjes of een toiletrolhouder omdat die ene vitrinekast, die ene bureaulamp vandaag net even niet voorradig was.

Maar de volgende keer gaan we weer op zoek naar het ideale, persoonlijke (design)accent, voor onze eigen biotoop aan Bitterkruidpad, Fakkelgrashof, Karnweide, Kribbemonde, Maanzaaderf, Spinnekopmolenstraat, Koriandergaarde, Robijndrift, Kaasmakersweide, Drilleveld, Vogelwikke, Peengouw, Tolheksbos, Arresleedrift, Lisdoddepad, Wijnruitgaarde, Nimfkruidstraat, Watercirkel, Guichelheil, Floraronde, Reigersbek, Braamsluiper, In de Wolken, Koperwiek, Zwanebloembocht, Veenpluis, Ringmus, Kweldergrasveld of Lantaarnopsteker.

Dit is zeker: als het om woongenot gaat, zijn wij minstens zo inventief als de bedenkers van onze straatnamen.

We hebben er veel voor over. Centimeter voor centimeter schuifelen we achter onze winkelwagen naar de kassa, beducht voor voordringers. File binnen, file buiten. Er wordt om hotdogs gejengeld, er wordt bestraffend aan oorlelletjes getrokken. 'En u staat in de verkeerde rij, mevrouw. U moet daarginds achteraan aansluiten.'

Buiten ijsbeert een grijze dame uit Bunnik bij de bank die ze vandaag in de koopjeshoek heeft gescoord. Ze was niet op de aanschaf voorbereid, en ja, haar autootje is te klein, hè. Ze heeft familieleden gebeld. Maar die moeten van een verjaardagsborrel komen en dan weet je het wel. Voorbij de uitrit staan twee automobilisten tegen elkaar te schelden, met woest maaiende armen. Eentje scheldt er met consumptie. Een kind kijkt onbewogen toe, likkend aan zijn Ikea-ijsje. Een claxonconcert barst los, ebt weg, en zwelt weer aan. De Ikea-zondag loopt ten einde.

Meer over