IJsland verhoogt rente om hoofd boven water te houden

De centrale bank van IJsland zag zich dinsdag gedwongen tot het nemen van drastische maatregelen. Over de hele wereld verlagen centrale banken de rente scherp om de kredietcrisis te bestrijden....

De Sedlabanki, de centrale bank van IJsland, moest iets doen. De nationale munt, de IJslandse kroon, verloor vorige week 10 procent in waarde ten opzichte van de dollar. Dit terwijl de dollar op een dieptepunt staat ten opzichte van de euro. De eerste officiële vergadering van de Sedlabanki stond gepland voor 10 april, maar zolang wilde de bank niet wachten.

De buitenwereld is bezorgd dat de IJslandse banken zwaar getroffen worden door de internationale kredietcrisis. In Nederland is het bewijs hiervan de afgeketste overname van zakenbank NIBC. Het IJslandse Kaupting zag de balans zo snel verslechteren dat het geen toestemming kreeg voor de miljardenovername.

Kaupting viel de voorafgaande jaren op door de ene na de andere overname in vooral Scandinavië. De drie grootste banken van IJsland, Kaupting, Glitnir en Landsbanki, worden nu gezien als de riskantste banken ter wereld, meldt persbureau Bloomberg. Ze zijn alle snel gegroeid sinds de liberalisatie van de financiële sector eind jaren tachtig. De banken werden onlangs nog internationaal bejubeld om hun daadkracht.

De rente in IJsland is, na die in Turkije, de hoogste in de westerse wereld. Volgens een verklaring van de centrale bank was de renteverhoging nodig om te voorkomen dat de prijzen zouden stijgen. De IJslandse inflatie was sinds 2004 telkens hoger dan het officiële doel van 2,5 procent. In februari bedroeg de inflatie 6,8 procent.

Volgens de verklaring van de centrale bank kwam door de aanhoudende waardedaling van de IJslandse munt de financiële gezondheid van zowel gezinnen als bedrijven in gevaar.

De hoge rente in IJsland heeft het land aantrekkelijk gemaakt als doelwit van de zogenoemde carry trade. Beleggers leenden geld in Japan tegen een lage rente en leenden het vervolgens uit aan IJslandse banken tegen een veel hogere rente. De koers van de IJslandse kroon steeg sterk als gevolg van het omwisselen van yens in kronen. De koopkracht van de IJslandse banken nam hierdoor flink toe.

Door de kredietcrisis dringt het besef door dat het misschien niet verstandig is om IJsland geld te lenen.

Niet alleen het handelen in schulden van IJslandse banken is nu riskant. Zelfs het verzekeren van de IJslandse staatsschuld is duurder dan ooit. De Sedlabanki verwijst in de verklaring over de renteverhoging dan ook op de risico’s voor het hele financiële systeem van het eiland dat een nationaal inkomen heeft van ongeveer 7,5 miljard euro.

Meer over