Huizenbezitter met korte rente moet opletten

De kredietcrisis maakt niet alleen slachtoffers op de beurs. Ook elders wordt de pijn gevoeld – of een onverwacht voordeeltje behaald....

Van onze verslaggevers Wouter Keuning en Xander van Uffelen

De ondernemers

Door de kredietcrisis gaat de rente voor middelgrote ondernemingen omhoog, denkt ING. Bij een hogere rente zullen deze ondernemers minder geld investeren in hun bedrijf. Andere deskundigen zijn minder somber over het rentepercentage. De rente die aan bedrijven wordt doorberekend bestaat uit twee componenten, zegt hoogleraar Piet Duffhues uit Tilburg. Het ene deel betreft de kortlopende rente, het tweede deel een opslagrisico dat de banken zelf mogen bepalen. De opslagpremie kan door de kredietcrisis iets stijgen, maar de korte rente zal volgens Duffhues juist dalen door ingrepen van de ECB. ‘Per saldo zal er dus heel weinig gebeuren.’ Ook Arno Kamphuis van kredietverzekeraar Atradius ziet het zo'n vaart niet lopen. Alleen bedrijven met een forse schuldenlast kunnen er wellicht last van krijgen.

De banken

De kredietcrisis raakt financiële instellingen vol in het gezicht. Wie te veel ongedekte hypotheken in portefeuille heeft, zal minder winst maken. De pas overgenomen bank NIBC heeft daar al last van, maar ook grotere instellingen als Aegon en ING kunnen nog te maken krijgen met verliesposten. Nederlandse instellingen hebben zich gespecialiseerd in ingewikkelde financiële producten. Alom wordt aangenomen dat er door de kredietcrisis een einde komt aan de ongebreidelde groei van deze financiële diensten. Verlies aan omzet en provisie is het gevolg.

De beleggers

Aandelenbezitters hebben al flink last gehad van de kredietcrisis. De wereldwijde onrust heeft over een brede linie tot dalende koersen geleid. Sinds het hoogtepunt half juli heeft beursgraadmeter AEX dik 7 procent verloren. De laatste dagen is er door de geldinjecties van de centrale banken weer sprake van herstel. Maar het is onduidelijk of de koersen ook de komende tijd stabiel blijven. Naast een gedaald saldo op hun beleggingsrekening, ondervinden particulieren ook indirect last van het lagere beursrendement. Pensioenfondsen zullen door de beursdaling een lager rendement behalen. Als de schade nog groter uitvalt dan op dit moment het geval is, kan de crisis leiden tot hogere premies of lagere uitkeringen.

De huizenbezitters

De Vereniging Eigen Huis (VEH) becijferde dat de korte rente in een half jaar is gestegen van 4,7 procent tot 5,5 procent. Door de kredietcrisis kan het rentetarief de komende periode nog verder stijgen. Als dat gebeurt hebben huizenbezitters die hun rente niet voor lange tijd hebben vastgezet, daar last van. Ongeveer 30 procent van de hypotheken die tussen 2003 en 2006 werden afgesloten, hadden een variabel deel. De rente met een lange looptijd is veel minder opgelopen, waardoor het voor nieuwe huizenkopers steeds verstandiger wordt de rente lang vast te zetten.In Nederland zijn er nog geen signalen dat de gestegen rente leidt tot prijsdalingen.

De werknemers

De kredietcrisis heeft vooralsnog geen zichtbaar effect op de werkgelegenheid in Nederland. Waar in de VS al 60 duizend werknemers door de crisis hun baan verloren, hoeven in Nederland alleen werknemers uit de financiële sector zich zorgen te maken. Zo leveren trustbedrijven onder meer de overdracht van hypotheken naar andere financiële partijen. Deze Nederlandse ondernemingen, die internationaal een sterke positie hebben, vrezen omzetverlies nu de Amerikaanse hypothekenmarkt op zijn gat ligt.

Werknemers uit andere sectoren zullen pas last hebben van de kredietcrisis, als de Nederlandse economie wordt geïnfecteerd. Daarvan is nu nog geen sprake.

Het kabinet

Op korte termijn lonkt een voordeeltje voor de schatkist. Door de vrees voor riskante hypotheken zijn beleggers massaal gevlucht naar staatsobligaties. De rente op staatsleningen is daardoor lager, zodat de rijksoverheid voor nieuwe leningen een minder hoge rente hoeft te betalen. Op lange termijn kan de kredietcrisis echter nadelig uitpakken. Bij aanhoudende onzekerheid en verzwakking van de economie, zal de schatkist te maken krijgen met stijgende uitgaven en dalende inkomsten.

Meer over