Hoe zit het met het water?

Dezer dagen plenst het weer naar hartelust, maar vorige week moesten de waterbeheerders door de aanhoudende droogte aan de slag....

Het gemaal A.F. Stroink is een imposant bakstenen gebouw, midden in het Overijsselse landschap. Wie van Vollenhove richting Sint Jansklooster rijdt en linksaf slaat op de smalle Weg van Twee Nijenhuizenweg, ooit de Zuiderzeedijk, ziet de oranje dakpannen van een afstand schitteren in de zon.

Twee in het wit gestoken aannemers, verantwoordelijk voor de restauratie van het in 1919 gebouwde stoomgemaal, vissen in hun lunchpauze naar brasems in het Vollenhovermeer. Onder hun hengels stroomt water door een schuif in de dijk.

Je zou het niet meteen zeggen, maar hier wordt hard gewerkt. Ondanks de eerste buien die deze week weer vielen, bedreigde de aanhoudende droogte van de afgelopen tijd het waterpeil in het plassengebied van Noord-West Overijssel.

En dat is een probleem: voor de rondvaartbootjes in Giethoorn, voor de weilanden, voor de jonge rietscheutjes die onder water moeten staan, voor de fundering van woningen in Kalenberg of Giethoorn. Onder de hengels van de werkmannen stroomt daarom bijna onopgemerkt een paar miljoen kuub water vanuit het IJsselmeer het gebied in; om het waterpeil weer op een aanvaardbaar niveau te krijgen.

Ron Scholten (34) van het waterschap Reest en Wieden is verantwoordelijk voor de stand van het water van 60 duizend hectare grond in Noord-West Overijssel en Zuid-West Drenthe. Zo gauw het voorjaar aanbreekt, mag het waterpeil een aantal centimeter zakken, vertelt hij, tot tien centimeter als het hoog zomer is. Maar door de extreem droge maand april zakt het water nu te snel.

Ultrasone

Ultrasone
‘Zo gauw het mooi weer wordt, komen de mensen weer naar buiten. De boeren kijken in hun slootjes, de rondvaartbootjes komen uit de schuur. Dan krijgen wij telefoontjes: hoe zit het met het water?’ Verspreid door het landschap meten ultrasone meetpunten continu de waterstand. Elke drie uur wordt die stand doorgegeven aan de peilbeheerder. Vorige week stond het waterpeil 83 centimeter onder Nieuw Amsterdams Peil. Dat is de ondergrens. Vandaar dat de schuiven bij het gemaal Stroink zijn opengetrokken.

Ultrasone
Een gemaal is in waterschapsjargon een ‘peilregelend kunstwerk.’ Het waterschap Reest en Wieden staat er vol mee. Het gemaal Stroink is de grootste en springt het meest in het oog, de meeste zijn kleine en onopvallende groene kastjes. ‘Hondenhokken’, volgens Scholten. Als het gebied te nat is, pompt het gemaal de polder leeg. Bij droogte, zoals nu, wordt aan de andere kant een schuif opengetrokken. Water stroomt dan van hoog naar laag het gebied in.

Ultrasone
Scholten (officiële titel: teamleider peilbeheer) heeft drie ‘peilers’ in het veld lopen. Zij spelen een ingewikkeld spel met de schuiven en de gemalen. Hun ultieme doel: precies zoveel water het gebied laten instromen dat het gemaal niet hoeft te draaien.

Ultrasone
Reest en Wieden heeft zich intussen langzaam met water gevuld. Ondanks het feit dat drie miljoen kubieke meter naar binnen is gestroomd, is het peil pas twee centimeter gestegen. Scholten: ‘Het water verdampt, planten nemen het op en een deel stroomt het gebied uit.’

Ultrasone
Scholten werd na een studie Civiele techniek en een stage bij het waterschap Vollenhove gegrepen door het beheer van de waterstanden. ‘Het is nooit zwart-wit. Een deel moet je aan de natuur overlaten. Dat vind ik het mooie aan dit vak.’ Het enige minpuntje aan zijn baan zijn de verschillende belangen die in het gebied spelen. ‘Als er genoeg water is om de natuurgebieden te laten floreren, zijn de boeren ontevreden, en andersom. Je doet het nooit goed.’

Meer over