Nieuws

Het schiet nog steeds niet op met verantwoord ondernemen in Nederland

Het Nederlandse bedrijfsleven is nog niet zo heel hard op weg naar een duurzame toekomst. Volgens de Nieuwe Economie Index (NEx) van MVO Nederland is 15,4 procent van de economie duurzaam te noemen, een lichte stijging van slechts 1,3 procentpunt ten opzichte van vorig jaar.

Michael Persson
De bestuurskamer van het Noorse financiële concern Storebrand. De Noren hebben al sinds 2003 een vrouwenquotum. Beeld Simen Grytoyr for the International Herald Tribune
De bestuurskamer van het Noorse financiële concern Storebrand. De Noren hebben al sinds 2003 een vrouwenquotum.Beeld Simen Grytoyr for the International Herald Tribune

Op sommige gebieden, zoals transparantie en ketenverantwoording, gaat het bedrijfsleven zelfs achteruit, blijkt uit een door SEO opgesteld rapport dat vandaag verschijnt.

De index is een combinatie van onder meer duurzaam energiegebruik, biodiversiteit, inclusiviteit, circulair ondernemen en ketenverantwoordelijkheid. Het ideaal wordt op 100 procent gesteld – de index is een gewogen gemiddelde van de stand van zaken.

Zorgwekkend

De meeste vooruitgang zit in de dimensie ‘inclusiviteit’. Dankzij de wettelijke verplichting sinds 1 januari dat de Raad van Commissarissen van beursgenoteerde bedrijven voor eenderde uit vrouwen moet bestaan, is de genderongelijkheid in deze raden sterk gedaald. Een andere indicator, het aantal managers met een niet-westerse migratieachtergrond, is met 3,6 procent wel gelijk gebleven (het streven is 12,6 procent, het aandeel niet-westerse migranten in de Nederlandse samenleving).

De achteruitgang in de dimensie transparantie is echter ‘zorgwekkend’, zegt Maria van der Heijden, voorzitter van MVO Nederland. ‘Dit vraagt echt om een gedragsverandering die alleen met wetgeving kan worden afgedwongen, zoals je kunt zien bij het vrouwenquotum. De tijd van vrijwilligheid is voorbij.’

Discrepantie

Daarnaast ziet zij een rol voor consumenten en werknemers. Die kunnen bedrijven ook onder druk zetten om meer te doen. Dat de totale index maar met een procentje is gegroeid vindt zij ‘echt ontluisterend’. Volgens Van der Heijden is er een discrepantie tussen wat bedrijven doen, en de indruk die zij wekken. ‘Zo zijn er een paar bedrijven, zoals BMW en H&M, die grote stappen zetten met het hergebruik van materialen. Dat is heel zichtbaar, maar niet representatief. De circulaire economie is het afgelopen jaar gestagneerd.’

Ook RaboResearch, de onderzoekstak van de Rabobank, komt tot soortgelijke conclusies. Hun index, de Nieuwe Economie Index voor Transitie van het Bedrijfsleven (NEx-T), levert een rapportcijfer van 5,9 voor de inspanningen van de Nederlandse bedrijven. Slechts 9 procent van de bedrijven scoort een 8 of hoger, terwijl ruim 40 procent een onvoldoende scoort op onder andere de thema’s transparante ketens, groene energie, biodiversiteit, circulaire economie en echte prijzen.