Het profiel van de belegger is zoek

Slaapt u slecht als de aandelenkoersen dalen? Uw bank zou het moeten weten en ernaar moeten handelen. De AFM is niet tevreden....

Het toverwoord is 'zorgplicht'. Een instelling die dienstenaanbiedt aan beleggers, moet volgens de wet handelen in hetbelang van haar klanten. Banken en vermogensbeheerders hebbenaltijd gezegd dat zij 'heus wel weten wat de klant wil', maarsinds 2002 komen ze daar niet meer mee weg. Vanaf dat jaar is hetwettelijk verplicht dat de instelling beschikt over een zogenoemdbeleggersprofiel van de klant. De bank moet onder meer weten welkdoel de klant nastreeft met beleggen, hoeveel ervaring meteffectenmarkten aanwezig is en welke risico's de klant wil lopen.

Vorig jaar november - ruim drie jaar nadat de verplichtingenzijn ingevoerd - publiceerde de Autoriteit Financiële Markten(AFM) een onderzoek naar die zorgplicht bij banken. Zonder perbank aan te geven waar het mis gaat, constateert detoezichthouder dat men nogal wat steken laat vallen. Voornameklacht: zorgplicht wordt beschouwd als een eenmalige inspanning,terwijl het volgens de AFM bedoeld is als een 'voortdurendeinspanning'.

Dat geldt ook voor het beleggersprofiel. 'Een gemiste kans',aldus de toezichthouder. De Postbank is begonnen met eeninhaalslag. Uit een brief die vorige week aan 650 duizend klantenis verzonden, mag blijken dat de bank - vier jaar nadat de regelsvan kracht werden - niet beschikt over beleggersprofielen. Deklanten wordt nu gevraagd een klantcontract en eenbeleggersprofiel voor 6 februari terug te sturen, anders wordende beleggingsdiensten gestaakt.

Dat geldt met name voor het klantcontract, debasisovereenkomst die elke financiële instelling door haarklanten moet laten ondertekenen. Een klant die de vragen omtrenthet beleggersprofiel weigert te beantwoorden, wordt niet zozeeruitgesloten door de bank, maar krijgt wel het 'meest defensieve'profiel aangemeten.

Robeco doet dat anders. De internettak van de Rotterdamsevermogensbeheerder (Robeco Direct) zegt al zijnbeleggingsprofielen van klanten op orde te hebben, maar degenendie geen vragen beantwoorden, worden als 'zeer offensieve'belegger te boek gesteld. Deze klanten krijgen geen advies eniedere keer dat ze handelen via internet krijgen ze dewaarschuwing dat hun profiel niet is ingevuld.

De woordvoerder van ABN Amro laat weten dat bij Nederlandsgrootste bank de beleggersprofielen '100 procent' op orde zijn.De bank hanteert zes profielen, van zeer defensief tot zeeroffensief, plus daarbij behorende portefeuillemodellen.

De 'test' die beleggers op de website van ABN Amro kunnenafleggen, is iets uitgebreider dan die van andere banken. Na driegroepen vragen - met vooral veel aandacht voor eerdere ervaringmet beleggen - rolt er een profiel uit.

Een van de tekortkomingen die de AFM signaleert, laat zichgoed illustreren met de verschillen tussen Postbank en ABN Amro.Met enige spijt constateert de toezichthouder dat 'bij een ofmeer instellingen in principe ieder product binnen ieder profielpast'. Bij die instellingen is het dus mogelijk, zegt de AFM, dataan klanten die defensief willen beleggen speculatieve productenworden verkocht.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij de Postbank, waar de meestveilige beleggingsportefeuille ('behoudend') voor 10 procent uitaandelen bestaat (de overige 90 procent bestaat uit obligaties).De Rabobank doet dat ook: de 'zeer defensieve belegger' wordt met10 procent aandelen opgezadeld (plus 50 procent obligaties en40 procent spaargeld). 'Zeer defensief' betekent bij ABN Amroechter 55 procent obligaties en 45 procent spaargeld.

Meer over