nieuws

Herbenoemde Powell moet nu de stijgende prijzen temmen

Ondanks felle tegenstand van linkse Democraten blijft Jerome Powell nog eens vier jaar voorzitter van de oppermachtige Federal Reserve (het Amerikaanse equivalent van de nationale centrale bank). Na de Amerikaanse economie te hebben gereanimeerd, moet de multimiljonair het inflatiemonster zien te bedwingen.

Koen Haegens
Fed-voorzitter Jerome Powell verlaat een vergadering van de Lagerhuis-commissie die toezicht houdt op de Amerikaanse publieke financiën. Beeld Sarah Silbiger / Getty
Fed-voorzitter Jerome Powell verlaat een vergadering van de Lagerhuis-commissie die toezicht houdt op de Amerikaanse publieke financiën.Beeld Sarah Silbiger / Getty

Het belangrijkste economische ambt ter wereld blijft dus toch in conservatieve handen. Maandag maakte de Amerikaanse president Joe Biden bekend dat hij Jerome ‘Jay’ Powell herbenoemt als Fed-voorzitter. De 68-jarige multimiljonair, vader van drie kinderen, kan daarmee tot in 2026 aanblijven als hoeder van de dollar. In een persverklaring roemt het Witte Huis zijn ‘stabiele leiderschap in een ongekend moeilijke tijd, inclusief de grootste economische neergang in de moderne geschiedenis en aanvallen op de onafhankelijkheid van de Federal Reserve’.

‘Gevaarlijk man’

Tot de zomer leek de herbenoeming van Powell een gelopen race. De laatste maanden kwam de Republikeinse ex-Wall Street-man echter onder vuur te liggen. Onder zijn leiding blijken hooggeplaatste centrale bankiers dubieuze beleggingen te hebben gedaan. Linkse Democraten verwijten hem de financiële sector met fluwelen handschoenen aan te pakken. ‘Telkens weer heeft u ons bankenstelsel minder veilig gemaakt’, stelde senator Elizabeth Warren tijdens een hoorzitting. ‘Dat maakt u een gevaarlijk man om aan het hoofd van de Fed te staan.’

Terwijl Powell steeds verder in het nauw raakte, gooide de 59-jarige Lael Brainard hoge ogen. De Harvard-econoom, geboren in Hamburg als dochter van een Amerikaanse diplomaat, is sinds 2014 Fed-bestuurder. Begin deze maand volgde een sollicitatiegesprek met president Biden. Volgens de Wall Street Journal verliep die ontmoeting ‘beter dan verwacht’.

Anders dan Powell is Brainard voorstander van strengere spelregels en hogere kapitaaleisen voor de banken. Ook lijkt ze zich drukker te maken over de opwarming van de aarde. In een speech in oktober wees ze erop dat hieraan gerelateerde fenomenen, zoals bosbranden en orkanen, in vijf jaar tijd voor zeker 630 miljard dollar schade hebben veroorzaakt. Brainard wil naar Europees voorbeeld klimaatstresstesten uitvoeren bij de banken.

Stijgende prijzen

Uiteindelijk moet Brainard het met de troostprijs doen. Zij wordt vice-voorzitter. ‘Ik heb er alle vertrouwen in dat de focus van voorzitter Powell en dr. Brainard op het laag houden van de inflatie, stabiele prijzen en zorgen voor volledige werkgelegenheid onze economie sterker dan ooit tevoren zal maken’, zo motiveert Biden zijn besluit.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Powell heeft indruk gemaakt met de wijze waarop hij de Amerikaanse economie reanimeerde in de coronacrisis. Hij bedwong de paniek op de financiële markten door voor honderden miljarden dollars aan staatsobligaties en andere schulden op te kopen. De rente ging omlaag van 1,5 naar 0 procent. Nu wacht hem de omgekeerde klus. Door de grote tekorten, van scheepscontainers en chips tot gas en bouwmaterialen, bedraagt de Amerikaanse inflatie inmiddels 6,2 procent. Dat is de hoogste stand in dertig jaar.

Zowel Powell als Brainard houden vol dat die prijsstijgingen ‘tijdelijk’ zijn. Desondanks is de Fed begonnen haar obligatieaankopen af te bouwen. Later in 2022 volgt mogelijk een eerste rentestijging. Of dat genoeg is? Hoe harder de prijzen stijgen, hoe rigoureuzer Powell als herbenoemde monetaire opperpriester zal moeten ingrijpen. Met alle risico’s van dien.

Trapt hij te laat op de rem, dan zullen de Amerikanen hem de schuld geven van de dure benzine en levensmiddelen. Is hij te vroeg, dan dreigt een herhaling van Powell’s eerste jaren als Fed-voorzitter. ‘Hij is sterk. Hij is toegewijd. Hij is slim’, prees Donald Trump hem bij zijn aanstelling. Die bromance was van korte duur. De president wilde de rente nog lager hebben. De centrale bankier weigerde, wat hem op kwalificaties als ‘gek’ en vergelijkingen met de Chinese dictator Xi kwam te staan.

Voor zulke scheldpartijen lijkt Biden niet de man. Maar slaagt Powell er komend jaar niet in het gevreesde inflatiemonster te bedwingen, dan zal zijn rivaal Brainard wellicht opgelucht ademhalen dat zíj zich niet heeft gebrand aan deze ondankbare klus.

Meer over