Helft van tropisch hout in Nederland ‘fout’

De Nederlandse bouwmarkten en tuincentra liggen nog steeds vol met illegaal gekapt hout. Dat blijkt uit onderzoek van het Wereld Natuurfonds (WNF), Greenpeace en Milieudefensie....

De koepelorganisatie van houtimporteurs VVNH en het ministeries van Landbouw erkennen dat een deel van het tropisch hout op de Nederlandse markt illegaal gekapt is, maar hoeveel het precies is, durven ze niet te zeggen. De import van illegaal gekapt hout is volgens het ministerie van Landbouw zelfs niet eens verboden.

Het foute hout komt vooral uit Indonesië, Zuidoost-Azië en het Amazone-gebied, maar ook in Afrika, in landen als Kameroen, Liberia en Congo, wordt veel hout illegaal gekapt.

In december 2007 publiceerden Milieudefensie en Greenpeace een onderzoek naar de handel in illegaal gekapt merbauhout, dat in Nederland op grote schaal wordt gebruikt voor vloeren en kozijnen. Uit dat onderzoek bleek dat in Nederland veel illegaal en destructief gekapt merbauhout wordt geïmporteerd. Volgens de milieuorganisaties komt het hout uit Indonesië, waar 80 tot 90 procent illegaal wordt gekapt.

Maar niet alleen hout uit het tuincentrum en in de bouwsector is vaak van dubieuze herkomst. Ook voor de papierindustrie en de aanleg van palmolie- en sojaplantages worden enorme stukken tropisch regenwoud, vaak illegaal, gekapt. Zo zou de papierfabriek APP op het Indonesische eiland Sumatra, de op een na grootste papierfabriek van Azië, volgens milieuorganisaties op grote schaal en zonder vergunning bos kappen voor de productie van printpapier en luxe papieren tasjes.

In een andere Indonesische provincie, Kalimantan, werd vorige maand de gouverneur aangeklaagd, omdat hij toestemming heeft gegeven voor de kap van een miljoen hectare tropisch bos voor de aanleg van een palmolieplantage. Palmolie wordt gebruikt voor biobrandstof, maar wordt ook veel toegepast in de voedselindustrie. Het bos is inmiddels verdwenen, maar de plantage is nooit aangelegd.

Grootschalige ontbossing zoals ìn Indonesië heeft ernstige gevolgen voor mens en milieu. Volgens het WNF wordt door de grootschalige houtkap het leefgebied van beschermde diersoorten als de Sumatraanse tijger en de orang-oetan ernstig bedreigd. Ook inheemse volkeren die van het bos afhankelijk zijn, worden gedupeerd. Bovendien is Indonesië de op twee na grootste uitstoter van CO2 geworden – onder andere door de verbranding van afvalhout – waardoor de houtkap ook een mondiaal probleem is geworden.

Volgens de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek importeren Nederlandse bedrijven in 2006 bijna 21 miljoen kuub hout. Ruim 6 procent (1,3 miljoen kuub) daarvan is tropisch hardhout. Het meeste hout (ongeveer 80 procent) komt uit Noord Europa.

Het grootste deel van het hout, ongeveer de helft, wordt gebruikt in de bouw. De rest van het hout wordt gebruikt door de papierindustrie, meubelfabrikanten en consumenten.

De Nederlandse overheid zegt alles in het werk te stellen om tot een Europees importverbod te komen op illegaal gekapt hout. Dat is er tot op heden nog niet. ‘Belachelijk’, vindt campagneleider Eco Matser van Greenpeace. ‘Illegaal gekapt hout is feitelijk gewoon gestolen, dus als een Nederlandse handelaar het koopt, is dat heling. Dat is altijd strafbaar.’

Het platform van houtimporteurs, de VVNH, heeft sinds 2004 een gedragscode die de leden verplicht alleen legaal hout te importeren. Maar de vereniging durft geen garanties te geven dat er geen illegaal hout wordt geïmporteerd. ‘Het is voor de importeurs ondoenlijk om de herkomst van het hout te controleren’, zegt adjunct-directeur van de VVNH Paul van den Heuvel.

Volgens het ministerie is dat ook het grootste struikelblok bij het opstellen van wetgeving die de import van illegaal hout verbiedt. Minister Gerda Verburg oefent namens de Nederlandse houtimporteurs druk uit op de Europese Unie om snel met wetgeving te komen om in de hele EU alleen legaal gekapt hout toe te staan.

‘Maar illegaal is niet hetzelfde als duurzaam. Met die wet wordt de ontbossing niet tegengegaan’, zegt onderzoeker Tim Boekhout van Solinge van de Universiteit van Utrecht, die veel onderzoek doet naar illegale houtkap. ‘Om legaal gekapt hout te krijgen, is alleen een kapvergunning nodig, en een handtekening is snel gezet. Alleen als de EU inzet op het gebruik van duurzaam hout, zijn de bossen nog te redden.’

Meer over