columnpeter de waard

Hedgefonds Archegos valt om en de hele markt krijgt meteen de bibbers

null Beeld

Nu is Archegos omgevallen. Wie de naam nooit had gehoord – het betekent in het Grieks hoofd der goden – hoeft zich niet te schamen. Uit eerder onderzoek blijkt dat driekwart van de mensen geen idee heeft wat hedgefondsen zijn, laat staan wat Archegos is.

Dat een enkel hedgefonds – er zijn er vele duizenden – twee gerenommeerde zakenbanken in een val kan meeslepen, moet bij velen de schrik om het hart doen slaan. Ineens dringt het besef door dat er allerlei spoken op de financiële markten rondwaren die doen herinneren aan de nachtmerrie van de kredietcrisis, waarbij het hele financiële systeem op tilt werd gezet.

Digibetisme (niet met digitale media om kunnen gaan) is naar analogie van analfabetisme een bekend verschijnsel. In tegenstelling tot analfabeten koketteren digibeten nogal eens met hun onkunde. Maar finibetisme is mogelijk een nog groter probleem, hoewel de term nog niet in het woordenboek staat en zelfs de Taalstaat nog niet heeft bereikt. Niet alleen het gewone volk heeft geen idee van de complexe financiële terminologie, ook politici en toezichthouders worden keer op keer verrast door de financiële ‘massavernietigingswapens’ – collateralized debt obligations (cdo) in de kredietcrisis en credit default swaps (cds) in de eurocrisis – waarmee grote partijen in een wereld van veel te veel geld de markt naar hun hand zetten.

De hedgefondsmarkt is in de jacht op rendement op dat vele geld explosief gegroeid. Nu al zou er 4.000 miljard dollar in die fondsen zitten. Maar dankzij de hefbomen kunnen ze daarmee posities innemen die tien keer zo groot zijn. Archegos had met een kapitaal van 10 miljard dollar een positie van 100 miljard in een negental fondsen, waaronder het mediabedrijf Viacom (CBS, MTV, Paramount).

Hedgefondsen pretenderen extra rendement te kunnen behalen bovenop de marktindexen. Hun beheerders krijgen ook betaald voor de mate waarin ze daarin slagen. Dat noopt tot agressieve strategieën. De oude strategie van hedgefondsen was een aandeel te kopen dat ondergewaardeerd was en tegelijkertijd een aandeel in dezelfde bedrijfssector te verkopen dat in de ogen van de beheerders overgewaardeerd was. Hierdoor kon winst worden behaald zonder dat het risico van een totale koersval werd gelopen. Ze zetten als activistische aandeelhouders bedrijven onder druk die koerswinsten waar te maken door verkoop van onderdelen, fusie of opsplitsing, zoals bij ABN Amro in 2007 gebeurde. Meestal laten de andere kleinere aandeelhouders zich meeslepen. Slechts in een enkel geval durven miljoenen kleine aandeelhouders de snode plannen te doorkruisen zoals onlangs bij GameStop.

Soms keert de markt zich tegen een dergelijk fonds en stort die als een kaartenhuis in elkaar. Dit gebeurde bij Long Term Capital Management in 1998 en nu bij Archegos. Meteen heeft de hele markt de bibbers.

De vele crises hebben weinig veranderd aan het finibetisme.