Nieuwsbiomassacentrale

Grootste biomassacentrale van het land op losse schroeven vanwege verhit debat

De biomassacentrale die Vattenfall in Diemen wilde bouwen staat op losse schroeven. Vanwege de verhitte discussie over biomassa, ook in de politiek, eist het energiebedrijf helderheid over wat de regering wil met deze energiebron. Hiermee lijkt onzeker geworden hoe Amsterdam en Almere hun stadsverwarming aan de praat kunnen houden.

De op aardgas draaiende centrale van Vattenfall in Diemen.Beeld Hollandse Hoogte / Nederlandse F

De geplande biomassacentrale zou de grootste worden in Nederland. Nu nog draait de stadsverwarming van Amsterdam en Almere op de gascentrale van Vattenfall in Diemen. Maar Amsterdam heeft al gezegd alleen nog ‘duurzame’ warmte te willen. Warmte uit fossiele brandstof zoals aardgas valt daar niet onder, vindt Amsterdam.

Ook Vattenfall zelf wil van de gasgestookte verwarming af. Het Zweedse concern heeft zich voorgenomen ‘binnen één generatie’ te stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen, om het klimaat te sparen. Alleen biomassa kan op dit moment genoeg warmte leveren om de gascentrale als warmtebron overbodig te maken, zegt Vattenfall. Vattenfall heeft alle vergunningen binnen en de financiering ligt klaar. Het concern zegt met zijn centrale ook in lijn te zijn met het Klimaatakkoord dat vorig jaar is gesloten en dat tot kabinetsbeleid is verheven. 

Maar het verzet tegen het gebruik van biomassa neemt toe. ‘De gemeente Amsterdam wil geen stadsverwarming op biomassa. De politiek keert zich er tegen’, zegt Martijn Hagens, bestuursvoorzitter van Vattenfall Nederland (voorheen Nuon). ‘Ja, de regering heeft het klimaatakkoord als regeringsbeleid omarmd, maar de laatste tijd hebben coalitiepartijen D66 en ChristenUnie zich er tegen uitgesproken.’ Ook de straat spreekt een woordje mee. ‘Er worden vernielingen aangericht. Er worden nu laadpalen volgespoten met purschuim, en daar staan teksten bij tegen de biomassacentrale. Het stadsdeelkantoor van Amsterdam-Oost is beklad.’

De tegenstanders vrezen dat het gebruik van biomassa ten koste zal gaan van bossen, en daardoor juist erger zal blijken voor het klimaat dan het gebruik van fossiele brandstoffen. Sommigen zeggen ook dat de luchtvervuiling zal toenemen. Volgens voorstanders wordt vooral afvalhout gebruikt uit de bestaande houtindustrie en worden bossen weer aangeplant. 

Hagens eist nu dat de regering duidelijk maakt wat ze wil met biomassa. Vattenfall wil de kwestie opnieuw bespreken met alle betrokkenen bij het Diemense project, maar het bedrijf gaat wel verder met de voorbereidingen van de bouw. Over ruim een jaar wil Vattenfall een definitief besluit nemen. 

De sfeer van de discussie bevalt Vattenfall niet. Ook op sociale media roeren de tegenstanders zich heftig. ‘Het is een debat tussen doven aan het worden’, licht een woordvoerder van Vattenfall toe. Volgens haar is het energiebedrijf zowat de enige bij de biomassacentrale betrokken partij die zich nog houdt aan het Klimaatakkoord. ‘Iedereen is eraan gaan morrelen, en wij krijgen de klappen.’ Van de overheid verwacht Vattenfall snel duidelijkheid: ‘Óf een keuze voor biomassa, óf een helder alternatief.’

Volgens Vattenfall is het een acute kwestie. Er is een warmtewet in de maak waarin normen zullen komen voor de uitstoot van CO2 waaraan een gasgestookte stadsverwarming niet kan voldoen. En al vanaf 1 januari gelden voor nieuwbouw van woningen en kantoren de scherpe klimaatnormen BENG: Bijna Energie Neutraal Gebouwd. Volgens die normen, zegt Vattenfall, mogen gebouwen niet worden verwarmd met fossiele brandstof, en dus ook niet met stadsverwarming die op aardgas draait.

Of Vattenfall daar helemaal gelijk in heeft, is de vraag. Volgens Marcel Wolfert van ingenieursbureau Peutz in Groningen is dat niet zo duidelijk. Ook na 1 januari mogen nieuwe gebouwen nog fossiele energie gebruiken, zij het veel minder. En bovendien, zegt hij, is het maar de vraag of de afvalwarmte van een gascentrale nog wordt gezien als fossiele energie.

Lees ook

DNB en Planbureau: bloemen en bijen zijn miljarden waard
De teloorgang van de biodiversiteit kan banken, pensioenfondsen en verzekeraars miljarden kosten, blijkt uit unieke berekeningen van De Nederlandsche Bank en het Planbureau voor de Leefomgeving. 

Hoe de natuur zelf het klimaat kan redden
Grootschalig herstel van Europese bossen, veengebieden, graslanden en wetlands kan een cruciale bijdrage leveren aan het aanpakken van de ecologische en de klimaatcrisis. De Europese Commissie presenteert deze benadering woensdag als onderdeel van haar Green Deal.

Meer over