Goudvondst van de eeuw op Borneo blijkt fraude van de eeuw

De 'goudvondst van de eeuw' blijkt de fraude van de eeuw. De enorme goudader op Oost-Borneo, met een waarde van 47 miljard dollar, bestaat niet....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

Het Canadese Bre-X publiceerde maandag het rapport van het onafhankelijke bureau Strathcona Mineral Service, waarin eerdere bange vermoedens werden bevestigd. De 71 miljoen ounces (2201 ton) aan goud die het toen nog obscure bedrijfje in 1994 in de oerwouden van Boesang zou hebben ontdekt, zijn een verzinsel. De 175 monsters die zijn genomen tonen aan dat het gebied 'economisch oninteressant' is voor goudwinning.

Bestuursvoorzitter David G. Walsh van Bre-X gaf al op 26 maart toe dat er mogelijk fouten waren gemaakt bij het vaststellen van de omvang van de goudreserves. Dat leidde tot een dramatische koersval van de aandelen Bre-X: paniekverkopen maakten de aandelen 84 procent minder waard, ongeveer vier miljard gulden. De computer van de beurs in Toronto raakte overbelast.

De affaire was in gang gezet door de val uit een helikopter, op 19 maart, van de ontdekker van het goud, de geoloog Michael de Guzman. De omstandigheden waaronder dat gebeurde zijn nog steeds niet opgehelderd.

Leed De Guzman aan een ongeneeslijke ziekte en pleegde hij daarom zelfmoord, had hij gelogen over de goudreserves of werd hij vermoord, zodat hem later de schuld kon worden gegeven van het nakende schandaal?

Met het rapport van Strathcona is in feite het doodvonnis van Bre-X getekend: het bedrijfje bestaat nu uit niet meer dan een stapel schadeclaims en strafzaken.

Niet alleen de woedende aandeelhouders hebben rechtszaken aangespannen tegen Bre-X, ook de Indonesische en Canadese autoriteiten gaan de zaak onderzoeken.

Bestuursvoorzitter Walsh reageerde maandag geschokt: 'We delen de onthutsing van onze aandeelhouders.' Chef exploratie John Felderhof verklaarde vanaf de Kaaiman Eilanden: 'Ik weet dat ik niet ben betrokken bij fraude. Ik vind het ook erg moeilijk te geloven dat wie dan ook van mijn staf is betrokken bij fraude.'

In Indonesië, waar voorbereidingen worden getroffen voor de verkiezingen aan het einde van de maand, heeft het schandaal vooral geleid tot leedvermaak onder de critici van president Soeharto. Deze zou via een aantal investeringsmaatschappijtjes een deel van de opbrengst van het goud in eigen zak hebben willen steken.

De Indonesische minister van mijnzaken, Ida Bagus Soedjana, kondigde gisteren ferme maatregelen aan tegen Bre-X, dat in zijn ogen een ongeloofwaardige mythe op touw had gezet. De Canadese toezichthouders op beurszaken onderzoeken of het bestuur van Bre-X wel tijdig de juiste informatie naar buiten heeft gebracht en of het zich niet schuldig heeft gemaakt aan handel met voorkennis.

Net als andere bedrijfjes die opeens een hype worden, leidde Bre-X vóór de goudvondst een kwijnend bestaan. Het goudopsporingsbedrijfje was zo goed als niks waard. Door de vondst in 1994 groeide het snel uit tot een van de meest geliefde beleggingen van de Canadese beurs.

Toen de aandeelhouders gisteren de waarheid omtrent hun belegging te weten kwamen, kon er niet worden gehandeld in de stukken. Maar in feite zijn ze al zo goed als waardeloos.

Meer over