Reportage

Gouda schreef een brief aan Rutte: de stad voelt zich ‘uitgekleed en kapotgemaakt’

Burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda wordt aangesproken door een voorbijgangster in het centrum van de stad. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda wordt aangesproken door een voorbijgangster in het centrum van de stad.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Gouda wilde met een brief aan premier Rutte een noodsignaal afgeven. Dat wordt nu waarschijnlijk met de versoepelingen maar ten dele gehoord, vreest burgemeester Pieter Verhoeve. ‘Dit is niet langer te verkopen.’

Robèrt Misset

‘Het is een stap voorwaarts, maar het voelt oneerlijk dat de versoepelingen niet voor alle sectoren gelden.’ Op de Goudse Markt reageert Pieter Verhoeve, burgemeester van Gouda, teleurgesteld op de mogelijke versoepelingen van de lockdown. Verhoeve, zijn wethouders, de gemeenteraad en de ondernemers in de stad deden dinsdag unaniem een oproep aan premier Rutte om de lockdown flink te verzachten.

De versoepelingen, die donderdag uitlekten, gaan de burgemeester lang niet ver genoeg. De brief was een noodkreet, die slechts ten dele is verhoord. Verhoeve: ‘Een lockdown doe je als laatste redmiddel, we moeten niet wennen aan noodwetgeving. Deze lockdown is nu disproportioneel, het is niet langer te verkopen dat Nederland als enige land in Europa op slot zit. Het maatschappelijke chagrijn heeft opnieuw een toppunt bereikt.’

Meer dan zat

Dat blijkt op straat, waar een voorbijganger Verhoeve oproept de druk op het kabinet nog verder op te voeren. Zelf zegt de SGP-burgemeester mee te lopen in een stoet van bezorgde collega’s, want ‘Nederland is de coronamaatregelen meer dan zat’. Tijdens zijn wandelingen door het centrum schrikt Verhoeve van de stilte. ‘Ik loop van een gebarricadeerde deur naar een rolluik in een ontzielde stad.’

Erasmus en Coornhert gelden als de aartsvaders van de Goudse vrijzinnigheid, Verhoeve zegt de vrijdenkers nog dagelijks te ontmoeten in de stad die dit jaar het 750-jarig bestaan viert. Maar de lockdown leidt tot een tweedeling, nu de horeca en de cultuursector nog steeds gesloten blijven. Verhoeve kan er niet bij dat Museum Gouda, de schatkamer van de stad, de topstukken van Rembrandt en Gerard Dou niet kan tonen. ‘Een curator heeft vier jaar gewerkt aan die expositie en niemand kan het zien. Alles wat de stad leuk maakt, blijft verborgen. De balans is zoek.’

Ook voor de horecaondernemers komt vooralsnog geen verlichting. Joost Zekveld, eigenaar van Gouds Glas en Gewoon Gouds, ziet de verliezen voortdurend oplopen. Normaal is de jaaromzet met zijn twee zaken op de Goudse Markt 6 miljoen euro en heeft Zekveld honderd medewerkers in dienst. Deze lockdown kost hem 500 duizend euro aan omzet. ‘We hebben meerdere keren bewezen dat we veilig open kunnen.’

Lege zakken

Gouds Glas is verlaten, de buren komen langs voor koffie en toiletbezoek. Zekveld: ‘Ik weet niet hoe ik verder moet, nu ik ook zaterdag niet open mag. Ik merk dat mijn personeel het niet meer trekt. Nu probeer ik met geleend geld mijn parttimers te behouden, maar mijn zakken zijn leeg. Er staat niks meer op de rekening.’

Alexander van Vliet heeft met koffiebar Prego! (‘het uitroepteken is essentieel’) een eenmanszaak, die hem al anderhalf jaar niets oplevert. ‘Mijn jaaromzet ging naar 150 duizend euro, nu haal ik de 90 duizend niet. Ik heb al die tijd geen salaris uit de zaak kunnen halen. Nu heb ik bijna twee maanden geen omzet, ik kan de huur niet eens meer betalen.’

Van Vliet schetst een bijna kafkaësk beeld van zijn conflict met de overheid, die de omzet van zijn koffiebar door een computerfout verwart met de schaarse inkomsten uit zijn reclamewerk. ‘De inschrijving is nu goed geregistreerd bij de Kamer van Koophandel, maar volgens de overheid hanteer ik nog steeds de verkeerde codes. Ik moet dus TVL (tegemoetkoming vaste lasten, red.) aanvragen met een bezwaarschrift dat de steun voor het verkeerde bedrijf wordt berekend. Al achttien maanden word ik murw gebeukt in dit doolhof.’

Voor Mariëtte van Eijk biedt winkelen op afspraak in haar bloemenboetiek vanaf zaterdag nog enig soelaas. De 33-jarige ondernemer begon vorig jaar midden in de coronastorm. Toch sloeg haar concept met Flossy, een combinatie van bloemen, cadeauartikelen en een koffiebar, aan. ‘De stad is nagenoeg leeg en ik moet het vooral hebben van passanten en toeristen’, zegt Van Eijk. ‘Ik haal tijdens de lockdown hooguit een vijfde van mijn normale omzet. De maatschappij wordt geregeerd door angst.’

Bevrijding

Voor de studenten van hogeschool Driestar in Gouda voelt het openen van het hoger onderwijs als een bevrijding. Donderdag zijn Helene Donker (19), Anna Heemskerk (18) en Leanne van Driel naar de Pabo in Gouda gekomen om toch het ‘schoolgevoel’ te ervaren. Het is de omgekeerde wereld. In een verder leeg lokaal krijgen de tweedejaars online les van een docent die thuiszit.

Bang voor een besmetting zijn de tieners niet, zodra de collegebanken weer vollopen. ‘De motivatie is weg, thuis sla je gemakkelijk een les over’, zegt Van Driel. En Heemskerk: ‘Als de school weer open mag, heb ik eindelijk het gevoel dat ik een opleiding volg. We hebben de afgelopen anderhalf jaar nauwelijks fysiek onderwijs gehad.’

De ondernemers in Gouda voelen zich echter tekortgedaan door de handreiking van het kabinet. De versoepelde lockdown houdt de ongelijkheid in stand, zegt Hans van Aalst, centrummanager namens de gemeente en de Samenwerkende Binnenstadondernemers Gouda. ‘Het blijft lastig te rechtvaardigen dat de een wel open mag en de ander niet. Op deze manier wordt creatief ondernemen ontmoedigd.’

Prego!-eigenaar Van Vliet zit tegen een burn-out aan. ‘Ik ben moegestreden. Geen instantie is zo log, laks, onwelwillend en ondoorzichtig als de rijksoverheid. We gaan de toeslagenaffaire nog eens dunnetjes overdoen met de gebrekkige coronasteun. Ik heb het mooiste beroep ter wereld, maar het is uitgekleed en kapotgemaakt. Als ik deze maand geen perspectief krijg, moet ik ermee ophouden.’

De saamhorigheid van de samenleving wordt opnieuw beproefd, stelt burgemeester Verhoeve. ‘Het hoort te bruisen in de stad. Ik sprak een man in een scootmobiel die zei: ik mis de horeca, want daar zijn mijn sociale contacten. Die boodschap kwam binnen! Ik hoop dat we met onze brief aan het kabinet een signaal hebben afgegeven. Gouda moet weer kunnen ademen.’

Meer over