'Gelderse gemeenten geven milieuvergunning te snel af'

Het milieuvergunningbeleid van veel Gelderse gemeenten deugt niet. Gemeenten laten hun oren te vaak hangen naar veehouders en verlenen te gemakkelijk vergunningen om de veestapel uit te breiden....

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

ARNHEM

Het milieu heeft het nakijken, aldus de Vereniging Milieu Offensief. De Wageningse milieuvereniging voert al jaren een felle juridische strijd tegen het verlenen van vergunningen aan intensieve veehouderijen. Zij vindt daarbij vaak de rechter aan haar kant.

In de afgelopen vijf jaar heeft Milieu Offensief 740 keer beroep aangetekend tegen gemeentelijke vergunningen voor veebedrijven. In 88 procent kreeg de vereniging gelijk bij de Raad van State. De vergunningen die vernietigd zijn, komen overeen met een ammoniakuitstoot die gelijk staat aan de mestproductie van 180 duizend varkens.

Dat zou in het milieu zijn gekomen als de vereniging niet in beroep was gegaan, aldus woordvoerder S. van de Wouw. Mest is de voornaamste oorzaak van verzuring. Het succes van de vereniging geeft volgens hem aan dat het droevig gesteld is met de vergunningverlening door gemeenten.

'Er worden wetten gemaakt, en die worden vervolgens niet uitgevoerd.' Soms is dat uit onkunde. De milieuwetgeving is ingewikkeld. 'Maar soms is het ook pure onwil. Vooral kleine agrarische gemeenten waar veel veehouders zitten, gaan te soepel om met de regels. De veehouder krijgt altijd het voordeel van de twijfel.'

Zijn grootste probleem zijn niet bedrijven met melkkoeien, maar intensieve veehouderijen, zoals varkensmesters en legbatterijen. Die bedrijven zitten vaak op arme zandgronden, zoals de Gelderse vallei en de Achterhoek.

De Regionale Inspectie voor de Mylieuhygiëne beaamt dat de kwaliteit van gemeentelijke milieuvergunningen te wensen overlaat. 'Het is niet zo dat daardoor ongelukken gebeuren', aldus de Gelderse inspecteur J. van Kessel. 'Maar het kan beter.' Een deel van de problemen heeft volgens hem te maken met de vaart waarmee vergunningen zijn afgegeven.

Tot 1990 maakten gemeenten nauwelijks werk van milieuvergunningen. In dat jaar werd er een convenant gesloten met het rijk. De regering stelde geld beschikbaar waarmee de gemeenten de achterstand zouden inlopen. In korte tijd zijn veel vergunningen afgegeven. De kwaliteit liet nogal eens te wensen over. Uit een recent onderzoek van het ministerie van VROM bleek dat driekwart van de vergunningen niet aan de eisen voldoet.

De gemeenten hebben ook boter op hun hoofd omdat ze sommige situaties jarenlang hebben gedoogd. 'Dat kun je niet ineens afwentelen op de bedrijven', meent Van Kessel. In 1993 is een generaal pardon afgekondigd voor illegale uitbreidingen. Volgens Van de Wouw zijn gemeenten daar veel te ruim mee omgesprongen. Maar milieu-inspecteur Van Kessel heeft begrip voor sommige 'nuances' die gemeenten in de wet aanbrengen.

'Ze moeten tussen de klippen door zeilen. Aan de ene kant de strakke regelgeving, aan de andere kant het belang van bedrijven. Vaak moeten beide water bij de wijn doen. Maar de Raad van State houdt daar geen rekening mee. Die toetst op de letter van de wet.' Het probleem met Gelderland is dat in die provincie agrarische gebieden en natuurterreinen dicht bij elkaar liggen, zegt Van Kessel. 'Dat levert veel conflictsituaties op.'

Niet alle gemeenten laten zakelijke belangen boven milieu gaan. Van de Wouw noemt Barneveld als voorbeeld van een gemeente die de zaken goed aanpakt. Een gemeente waarmee Milieu Offensief vaak in de clinch ligt, is Putten, waar

boerenactieleider en varkensfokker W. van den Brink in de gemeenteraad zit. 'Met die gemeente zijn wij intensief in gesprek', beaamt inspecteur Van Kessel.

Ook Ede, de grootste gemeente in de Gelderse vallei, verdient volgens Van de Wouw geen prijs voor zijn vergunningenbeleid. In vijf jaar tijd heeft de Raad van State 205 door Ede afgegeven milieuvergunningen vernietigd. Volgens gemeentewoordvoerder H. Vulto zijn dat vooral oude vergunningen, die zijn afgegeven op basis van een achterhaalde richtlijn. 'De laatste jaren gaat het beter.'

In Ede zitten van oudsher veel veebedrijven, aldus Vulto. 'Je kunt moeilijk zeggen: verdwijn allemaal maar.' Dat doet de gemeente wel met militairen. Ede maakt zich sterk voor het verplaatsen van het oefenterrein van de luchtmobiele brigade naar Groningen. Vulto: 'Dat kun je niet met elkaar vergelijken.'

Meer over